nkonko
(1996 - 1998)
|
|
| masangu njila |
|
*mbikidilu wa mena a ngondo mu Ciluba 1°- 2° *mbikidilu wa meba a ku dituku mu Ciluba 1°- 2° *mbikidilu misunguluke mu Ciluba 1°- 2°- 3°- 4° *ngakuilu wa Ciluba 1°- 2°- 3°- 4°- 5°- 6°- 7° *ngumvuilu wa biambilu 1°- 2°- 3° *ngumvuilu wa miaku 1°- 2°- 3° nkonko misomona pa: "bende" disekelelangana mu Ciluba |
|
*muanda mutonda wa Sida °0° *nsombelu ne bakuabo 1°- 2°- 3°- 4°- 5°- *nsombelu mu diku 1°- 2°- 3°- 4° *nsombelu wa bena lelu 1°- 2°a - 2°b - 3°- 4°- 5°- 6°- 7°- 8°1-8°2 - 9°- 10°- 11° *nsombelu wa bena nzubu °0° imue nkonko misomona: |
|
*mishindu ya milambu °0° *muanda wa dididila dia milambu °0° *muanda wa muana mukongola °0° |
|
*mfukilu wa nsumuinu °0° *muanda wa bukalenga, mu nsumuinu °0° imue nsumuinu misomona: |
|
*muanu °0° |
|
malu a (bibidilu bia) kabukulu *buena buloba °0° *mua kupita ne bibidilu bia kale lelu 1°- 2°- 3°- 4°- 5°- 6°- 7°- 8°1-8°2 - 9°- 10°- 11° *"nzubu wa mbala" - "nzubu wa diyebe" 1°- 2° lukonko lusomona pa: |
|
*nkonko mu Munyaku °0° |
|
lukonko lusomona pa: |
Pa muakulu wetu wa Ciluba
Ngakuilu wa Ciluba (1°)
Bakuetu babadi netu ba <Munyaku>, nyawu tunuebeja kalu. Nkuepi kuenzela muakulu umue ne ngakuilu ibidi: ngakuilu mululame ne ngakuilu mukodiakane, e kulengelabio?
Umvuayi mudi bualu bumuepele bupatuka mukana mua bansongalume babidi, bakudi ba ciluba, balelelamu.
Wa kumpala ne: "Muivi wapici ne mbuji ibidi miba awu, basalayi bamukuaci nayo kabidi bamunyenga nayo".
Muibidi pende ne: "Muivi wapici ne mbuji ibidi miba awu, basalayi bamukuaci nayo kabidi bamunyengiyo".
Ambayi tung’: ku biambilu ebi bibidi, cinudi bumvue ne ke cia ciluba menemene nciepi?
Cikondo citudi eci, tudi tumona betu ba bungi badifile ku dikonyangaja dia muakulu wetu; nansha bua mazanji cianana, nansha bua dipetu anyi bua dipanga.
Kadi nuenu, padi ngakuilu mukodiakane unutute ku macio, nudi nulekela upita anu cianana anyi?
Kazadi Matuka Patrice.
Pa muakulu wetu wa Ciluba
Ngumvuilu wa miaku (1°)
Basombele bamba se: *Muana’a bende *mukaji wa bende * cintu cia bende
Ndi ngebeja mua kumanya se: bende nnganyi?
Ngumvuilu wa miaku (2°)
Badi bamba kabidi ne: "lelu wa Ndaya".
Ndi musue kabidi bua kumanya ne: Ndaya uvua nganyi? Ne mbualu bunene kayi buvua buenzeke dituku adio budi bantu bashala nabu mukana matuku onso ne: "lelu wa Ndaya"?
Lutumba Tshimbombo
Busangu Luaba
|
diandamuna |
Pa muakulu wetu wa Ciluba
Ngakuilu wa Ciluba (2°)
Bana betu bakudi ba ciluba, nudi nuela penu meji bishi? Tuetu bamane kunyanga muakulu wetu ewu, netupete mushindu wa kumanya mukuabo, kuela nawu ne kasala ka buena kuetu anyi?
Pananku, badi bamba ne: 'kacintu', 'kamuana', 'kaciomba', 'kamuntu', 'kanzolo' ..., balekele. Apo bamba amu ne: 'kantu', 'kana', 'komba', 'kantu', 'kazolo' ...
Bakulu pabo se mbambe ne: "Kazolo dilumbuluile, nanku bakuele muci wawupanda", kabidi ne: "Katende nkana, nkuadi udile kapemba ne nkomba".
Lelu mutukadi tuakula emu mmomo anyi? Cilejilu bu eci:"Katende nkamuana, nkuadi udile kalupembe ne nkaciomba" ? Bine ebi mbimpe anyi?
Kazadi Matuka Patrice
Pa muakulu wetu wa Ciluba
Mfundilu wa Ciluba (1°)
Ndi ne disanka dia kunufundila mukanda bua kunuleja lutatu lundi nalu pa maleta aa : ke dileta dia li ne ti ne r , kaena amueka mu ciluba bua cinyi?
Cisuaka Yuda
Pa muakulu wetu wa Ciluba
Ngumvuilu wa miaku (3°)
Cintu cindi nduebeja nciocio eci: ndi nkonka ne muntu udibo babikila ne mukenanyi ncinyi? Nungandamuna; angatayi mioyo kudi
wenu Odia Fidèle.
|
diandamuna |
Pa nsombelu wa pa bantu
Nsombelu ne bakuabo (1°)
Bana betu basuibue, tudi ne lutatu; nanku tudi tulomba diambuluisha dienu. Mu bisangilu bietu bia bakulumpe tudi tumona bena bualu bakuabu babenga mua kusangila mushiku umue ne bana babo balela nansha ne bakaji ba bana babo. Badi bamba ne: bidi bituenza bumvu. Kadi pabo nyewu badi mu cicia cimue. Bualu ebu mbua kupita nabu bishi? Bena mua Luaba badi batuela lukonko elu.
Kadi banga bansonga badi bamba pabo ne: katuena mua kudisanga ne bakulumpe mu mushiku umue. Nudi mua kuenza cinyi ?
K.M.P.
|
diandamuna |
Pa nsombelu wa pa bantu
Nsombelu ne bakuabo (2°)
"Munda mua mukalenga mudi mulela mpika anyi?" Bua cinyi?
Kayembe Kadiobu
|
diandamuna |
Pa nsombelu wa pa bantu
Nsombelu ne bakuabo (3°)
Tudi bamona bamamu bowa mayi ne bana babo ba bakaji kaba kamue. Ku batatu kabiena bienzeka bua cinyi?
Mbikayi Jérôme
|
diandamuna |
Pa milambu
Pa bibidilu bia kabukulu
Ngenzelu ya bena lelu (1°)
Mua kupita ne bibidilu bia kale (1°)
Ba kale ne kalela bankambua bavua balambulangana milambu, babakilangana, batancisha meku abo. Lelu tukadi ne lungenyi lua "waditanta wadiambika". Tukadi tuetu ne bintu katuciyi tuvulukangana. Milambu lelu kayiciena isambulukangana mu meku a dilolo nansha. Nanku nuenu, nungandamunayi: bidi bimpe anyi?
Ngenzelu ya bena lelu (2°)
Mua kupita ne bibidilu bia kale (2°)
Pashishe, miaba mivule yetu milambu ikadi ya kupesha anu mpasata wa citendeledi. Ebu mbualu buimpe anyi? Baprofeta badi bavudija lungenyi lua ditalulangana buloji, bakosolola bana ne baledi mu meku abo, tuetu batangila, katuyi ne diyi dia kuamba.
Nanku nungambilayi tung’: kuenza bimpe nkuenza munyi, lelu wa ndaya?
Kabengela Ntambua D.
|
diandamuna |
Pa nsombelu wa pa bantu
Nsombelu wa bena lelu (1°)
Mamu Ntumba Louise wa mu b.t.m. mu Katanda udi utuebeja pa nsombelu wa bamue bamamu bena lelu.
Mu cikosu bualu buende budi nunku: Mu Mikanda Minsantu mbafunda ne: "Mulume neashiye baledi; mukaji neenze bia muomumue. Ne bubidi buabo nebenza muntu umue". Kadi citudi tumona matuku aa ncinyi? Bamue bamamu badi benda ne malu a mu nzubu ku mishiku, bambila balunda babo.
Kadi mamu Ntumba udi webeja ne: Padi malu atonda mu nzubu, kuenza bimpe nkuenza munyi?
|
diandamuna |
Pa muakulu wetu wa Ciluba
Mbikidilu wa mena a ngondo (1°)
Bana betu basuibue babadi ba Munyaku, ku kale ne kalela, bankambua betu bavua babala ngondo. Yonso ifuafua ibalabala eyi ivua minyike mena, wawa diende, ewu diende.
mBimueka se: mu dibala diabo dia mienji adio, bankambua kabavua balonda makumi to. Nanku kabavua bamba ne: tudi mu ngondo wa kumpala, mu muibidi nansha muisatu, to.
Ciabo civuabo balonde civua anu mena a ngondo awo. Cilejilu kabavua bamanye ne: "Kabitende" nngondo wa 9 to.
Kadi tuetu tucidi bamanye mena onso avua bakaku bapeshe mienji anyi?
Pananku, nyewu tunulomba mudimu: anyishayi nutufundile koko mena a ngondo, etu a buena kale, anudi numvua endakana mukana mua bantu muaba unudi basombela awu.
Ngondo umue yeye muikale ne mena abidi anyi mapite pa abidi, nuafunde anu onso. Cikole kanuangaci bia mu mikanda to; nufunde anu bia buena kale buinenke, butupu.
Kazadi Matuka Patrice
Pa nsombelu wa pa bantu
Pa muakulu wetu wa Ciluba
Nsombelu mu diku (1°)
Mbikidilu musunguluke (1°)
Mukalenga Cimankinda uvua ne bakaji bende babidi. Dimue edi mamuenende muledi wa mukalenge muadi e kufikaye kumbelu. Kunenga katupa mamuenende muledi wa cikala muadi wenda e kufika penda.
Cimankinda e kusombesha baku bende bonso babidi ku mesa amuepela bikale ne kalangi ka mala.
Baku benda aba, ku mesa kudibo aku, nebabikilangana mu dina kayi? baciviela anyi peshi bakaku?
Kabeya Jean Marcel, musonsodi wa b.t.m. mu Kasansa
|
diandamuna |
Pa muakulu wetu wa Ciluba
Mbikidilu wa mena a ngondo (2°)
Bana betu babadi ba Munyaku, kolayi !
Bakuetu, tudi tunumanyisha se: pa muanda wa mena a ngondo etu a kabukulu, katuena bapeta mandamuna mavule to, anu kudi bantu babidi cianana.
Ke patudi tunulombolola se: anyishayi nutufundilewu, kanuyi nutangila bia mu mikanda nansha. Pikala ngondo umue muikale ne mena abidi nansha asatu, nuafunde onso. Tudi batekemena bikole.
Pa bualu ebu tudi tunumanyisha se: netupatule ketu kabala-matuku bua cidimu cidi kumpala eci. Panuikala basue kukapeta, nuindile dipatuka diako. Nekamueneke lukasa.
<Munyaku>
Pa muakulu wetu wa Ciluba
Ngakuilu wa Ciluba (3°)
Bana betu, bakudi ba ciluba, nyewu tunuebeja.
M.1_6 : lukonko 1.1.
Ciluba cia bena lelu
(ngelelu wa nsumuinu ya kale)
Lusumuinu luetu lua ne: "Nkololo wa mukuebe ...", ndekelu walu udi ne: "...kamuesha kalu", anyi ne: "...wamuesha kalu"? Ambayi.
M.1_6 : lukonko 1.2.
Ciluba cia bena lelu
Padi muntu wamba ne: "Ndi mufike ciji", udi wakula ciluba bimpe anyi?
M.1_6 : lukonko 1.3.
Ciluba cia bena lelu
Muana udi mu nzubu, ku nyingu wa mayi, unua. Kadi pa kupatukamu bua kuya kudi mamuende, mamuende udi umuambila ne: "Kabedi we, ntumina mayi a kunua". Mamu ewu udi ulongesha Kabedi ciluba cijalame anyi? Kolayi !
Munyaku
Pa nsumuinu ya bankambua
Mfukilu wa nsumuinu (°0°)
Bana betu, babadi ba Munyaku, ngambilayi tung’. Bua cinyi bankambua betu bavua bakula mu nsumuinu?
Nsumuinu mine ivuabo bela, ivua mienza ne lungenyi lua muntu umue, anyi ne ngenyi ya bantu musumba?
Bena lelu badi mua kuenza pabo mikuabo nsumuinu anyi? Mu mushindu kayi?
Augustin Cishimbi
Mianu
Muanu (°)
Kudi bantu basatu baya ku musulu wa mayi. Wa kumpala udi umona mayi, udiata, usabuka. Muibidi udi umona mayi, kena udiata, udi usabuka. Muisatu kena umona mayi, kena udiata, kadi udi usabuka. Bantu aba mbanganyi?
Kalonji Alexis
, Bena Mpunga, b.t.m.
Pa nsombelu wa pa bantu
Nsombelu ne bakuabo (4°)
Mamu Diangu Françoise udi utuela lukonko lukole elu lua ne: bua cinyi baminganga banene badi nangananga mu bimenga binene? Kabidi basaserdose ne badiambike badi bavula anu mu cimenga. Kabena bananga ku nciama anyi?
|
diandamuna |
Pa muakulu wetu wa Ciluba
Ngakuilu wa Ciluba (4°)
Babadi wetu, tudi ne kamue kakonko ka pa ngakuilu wetu wa Ciluba. Padi muntu wamba ne: "Mvua mua kubangisha budimi buanyi lelu ewu, kadi mbapumbishi, bualu Kabeya mmumfikishe ciji mu dinda emu." Muntu ewu udi wakula ciluba cietu bimpe anyi?
Munyaku
|
diandamuna |
Pa muakulu wetu wa Ciluba
Pa nsombelu wa pa bantu
Mbikidilu musunguluke (2°)
Nsombelu mu diku (2°)
Muanetu Jean Pierre Kadinga wa mu Cilomba mmutufundile mukanda, utuela bonso lukonko. Tumuandamunayi.
Lukonko luende ludi nunku. Muntu udi ne bakaji bende babidi, wa kuinshi kua lubanza ne wa ku mutu. Baledi ba bakaji aba badi babikilangana bishi?
Lukonko lua muomumue elu bakavua batuelelu kudi muanetu Kabeya Jean Marcel wa mu Kasansa. Tangilayi mu Munyaku wa musangu muinayi (M.1_4 : 3.).
Munyaku nguewu muindile diandamuna dienu ku lukonko elu ne muoyo mujima. Tukadi banuleje kabidi mine nyota eyi ya kupeta mandamuna enu mavule pa muanda wa mena a ngondo. Kadi Munyaku mmushale anu ne nyota ayo.
Pa muakulu wetu wa Ciluba
Ngumvuilu wa biambilu (1°)
Tudi ne nkonku mituela kudi betu aba: Nsamba Rosalie, Kalonji Léonard, Cibangu Fortunat ne Kalonji Alexis ba mu bena Mpunga.
M. 1_10 : lukonko 2.1.
Padibo bamba ne: "Muipu nnyinyi wa mbua", mbasue kuamba cinyi?
M. 1_10 : lukonko 2.2.
Badi belakana pa ngumvuilu wa biambilu binayi ebi:
"Kuudia tumbela ne bana";
"Kuudia tumbela kudi bana";
"Kuudia tumbela, kudi bana";
"Kuudia tumbela pamue ne bana".
Kadi tuetu nuenu tubambile bishi?
|
diandamuna |
Pa malu maciompakana
Bia dikema (bishi mu mutu wa mbuji) (1°)
Tuapeci mukanda mututumina kudi Muanetu Mbuyi Jean Marie wa mu Kenankuna, Kabeya Kamuanga.
Udi utumanyisha bualu kampanda buvua bubenzekele. Bavua basaya mbuji bua kudia. E kusanganabo bishi bisatu mu mutu wa mbuji ewu, muinshi mua nsengu, bifuanangane ne masenda anyi makubua a mu nsona.
Ke padibo badikonka ne: "mbuji ewu uvua ne disama anyi peshi mbunga bualu?"
Pa nsombelu wa pa bantu
Nsombelu wa bena nzubu (°)
Muanetu Mbombo Rose, muena bualu wa mu b.t.m. mu Katanda, udi webeja ne: Mikanda Minsantu idi yamba ne:
"bakaji batumikile babayabo, ne balume banange bakaji babo".
Kadi pikala Mamu uya mu < bakulumpe tulongayi > nansha mu midimu ya Cikongo, tatu wa nzubu ubenga. Mamu enza cinyi?
Pa nsombelu wa pa bantu
Nsombelu ne bantu (5°)
(Dintumbu dia nzolo)
Muanetu Mbaya Crispin, musonsodi wa btm mu Mujila Cikuna, udi wanyina malu adi enzeka mu bantu. Udi uleja se: tatu kampanda mmuele muanende milawu bua dintumbu dia nzolo divuaye mudie ku buku buende.
Tatu mukuabo mmuipate mukajiende amu bua dintumbu divuaye mudie mushiye.
Muadiamvita kampanda umuangele amu bua dintumbu.
Mfumu mukuabo e kupalaye muanende bumpianyi anu bua dintumbu.
Akia! Bakuetu, babadi ba Munyaku, ngambilayi penu tung’, dintumbu dia nzolo didi ne buneme kayi kumpala kua nyinyi mikuabo idi pambidi pa nzolo?
Pa nsumuinu ya bankambua
Muanda wa bukalenga mu nsumuinu (°)
Bu mudi muanda wa bukalenga mutonde bantu bonso lelu wa ndaya, tudi tulomba babadi ba <Munyaku> bua se: nututumineku nsumuinu ya bankambua, idi itela muine muanda ewu. Bualu "Muamba bakulu ki mmuela mpata nansha".
Munyaku
Pa malu a kabukulu
Buena buloba (°)
Mu Citandayi kua Nkuadi, tudi bapete lukonko lupialupia lutuela kudi tatu Mbikayi Léonard, lutangila muanda wa dipana dia buloba mu cikondo cia bankambua betu.
Udi wamba ne: pavua bena kale basue kupana buloba, bavua bangata ndambu, bela mu kabondo, e kuya nende kudi mukalenga uvuabo basue kubupanyisha. Ewu pende uvua ne bua kupatula 'mabaka' (se mmishikankunda, pamue ne nkanu ta mbuji), bua kupesha mumutuadidi wa buloba.
Kadi misangu mivule, pavua mukalenga ewu upeta buloba nanku, uvua mua kubupana pende kudi mfumu udi kuende ku mutu.
Kadi ambayi, pikale mfumu ewu mubikila pende muanabo ne mumupanyishi wa buloba, e kumulomba ne: tuala mabaka, ukuwule buloba buvua muanenu mumpanyishe; awu pende e kubukuwula.
Diba edi, buloba ebu budi bushala ku bumfumu bua nganyi?
|
diandamuna |
Pa milambu ya kabukulu / bibidilu
M. 2_5 : lukonko 1.
Pa kumvua nkonko, isombela ijuka munkaci mua bantu, pa muanda wa milambu ya mu kabukulu, nyewu tunuebeja se:
Mishindu ya milambu (°)
Mu kabukulu ketu, milambu idi mishindu bungi munyi?
Muanda wa muana mukongola kudi tatuende (°)
Mua kupita ne bibidilu bia kale (3°)
Muana wa mulambu, dibaka diende dia kumpala diodio difue, e kumukongolabo kudi tatuende. Padibo bavua kumusela musangu muibidi nansha muisatu, udi udia biuma nnganyi? mMukulumpe uvua mudie mulambu wa mbedi anyi peshi ntatu uvua mukongole muanende? Muine tatu ewu udi ne bukenji bua kuakidila basedianganyi ne kubabueja mu nzubu wa buku anyi?
Munyaku
Pa muakulu wetu wa Ciluba
Pa nsumuinu ya bankambua
M.2_5 : lukonko 2.
Ngumvuilu wa biambilu (2°)
Ngumvuilu wa nsumuinu (1°)
Tudi bapete mukanda mutufundila kudi tatu Kambaja André, musonsodi wa btm mu Inera, ku Ngandanjika. Udi ulomba bonso babadi ba Munyaku bua bamumvuije cidi lusumuinu elu luamba:
"Nseya wadima nkunda, nkunda ya Nseya ke kamuangela"
Pa muakulu wetu wa Ciluba
Mbikidilu wa meba a ku dituku (1°)
Tudi ne mukanda wa kudi tatu Mbaya Crispin, musonsodi wa b.t.m. mu Cikuna, ku Mujila. Udi wamba ne: Musangu kampanda, uvua mumvue babala meba a mu dituku ku kadiomba ketu ka 'Buena Muntu', bilondeshila mbikidilu wawo wa kabukulu. Bavua bafila kabidi nediumvuija dia diba dionso.
Mbikidilu ewu udi umusankisha. Ke padiye ulomba babadi ba Munyaku, bua bamufundile mena awo ne diumvuija diawo, bualu pavuabo babala ku cisanji, kavua muakuata onso to.
Pa muakulu wetu wa Ciluba
Ngakuilu wa Ciluba (5°)
Munyaku udi webeja se:
M.2_5 : lukonko 2.3.1. Padi muana wambila mukuende ne: "Kanyinda wetu, mamu mmungudile kacilamba kapiamupia", udi wakula Ciluba cilulame anyi?
M.2_5 : lukonko 2.3.2. Muntu wamba ne: "Meme ntu ngikalangana ku Mwene-Ditu", tumuludike munyi?
M.2_5 : lukonko 2.3.3. Jojayi miaku eyi: " Ditabuja, katataka, milombo, ki kayi". Nudi nuyumvua munyi ku macio enu?
Pa muakulu wetu wa Ciluba
Mfundilu wa Ciluba (2°)
Muanetu Mulumba François, wa mu Tshibangu Mpata ku Muene-Ditu, udi wela lukonko pa mfundilu wa Ciluba, wamba ne: "Bafundi ba Munyaku badi batubela bua tusungidile tshiluba tshietu. Kadi bobo bine badi batshinyanga pa kufunda 'ci' pa mutu pa 'tshi'. Ke muvuabo balongeshe mu kalasa anyi? Tshidimu kayi?" Anu pa buine bualu ebu udi wamba kabidi ne: "Bena Munyaku mbafunde Tshibangu Tshishiku pamutu pa Cibangu ..."
Munyaku pawu udi webeja se: Kadi nuenu, bana betu babadi, nudi penu ne diandamuna kayi ku lutatu ludi nalu muanetu elu?
Pa nsombelu wa pa bantu
M. 2_5 : lukonko 3. (Nuamanya se: lukonko lualonda elu ludi lusomona mu mikanda ya bena bualu. Tangilayi ku "Bana betu kolayi")
Nsombelu ne bakuabo (6°)
b.t.m. Katanda dia 29/11/97
Tudi ne lukonko. Tetu bamamu tudi ne lutatu lua bungi ku malu onso. Wewe mupete madilu, kuena ne dikisha to. Wewe mufila nzolo wa kushibeya nende buku, udi anu mukese; kabena bakuipikila nshima ya buku to. Tatu yeye muela nzolo, badi bamulambila. mBua cinyi?
Muena bualu Ntumba Louise
Pa Cibambalu: 'Kebeji'
Nkonko mu Munyaku (°)
Tudi ne lukonko luela kudi muanetu Marcel Kabongo, wa mu ciota Bupole, mu bena Cimpuma. Udi webeja Kasaka kakulu se:
"nkonko yonso isombelabo bela mu Munyaku kudi bantu, kasombela umona mandamuna ayo mu Munyaku udi ulonda to. Nenku mukonki udi upeta mandamuna bishi? "
Diandamuna dia Kasaka: Pa muanda wa nkonko isombelabo bela mu Munyaku, Kasaka kakulu kadi kaleja se: tusombela tufila mandamuna ayo mu Munyaku udi ulonda. Mine aa adi afumina kudi babadi betu. Nenku padi babadi kabayi bandamuna, nkonko idi ishala mindila too ne kuandamuinabo. Kadi idi itangila Kasaka Kakulu sungasunga, ayo idi ipeta mandamuna kakuyi njingakanyi.
|
diandamuna |
Pa bibidilu bia kabukulu
Nzubu wa mbala (1°)
Tudi ne lumue lukonko luela kudi muanetu Mbaya Crispin, musonsodi wa b.t.m. mu Mujila. Udi webeja se: Nzubu wa mbala udi ne mudimu kayi mu bibidilu bietu bia Kabukulu? Muanetu Crispin udi ulomba mandamuna kunudi.
Muakulu wetu wa Ciluba
M. 3_1 : lukonko 3.
Mbikidilu
Mbikidilu musunguluke (3°)
Muanetu Kabongo Marcel, wa mu ciota Bupole, mu bena Cimpuma, pa kumvua mudi bantu bavule babikila didisanga dia biota ne: nnsangilu, bakuabo ne: nkajengu, badipu ne: nkakongo. Ke padiye webeja kabidi se: citudi mua kulama ncinyi menemene? Tumuandamunayi.
|
diandamuna |
Mbikidilu wa meba a ku dituku (2°)
Pa mbikidilu wa meba mu Ciluba Munyaku udi anu usonsola bua ne: Tudi batekemene mandamuna kudi babadi betu bashilangane.
Pa milambu ya kabukulu
Muanda wa dididila dia milambu (°)
Tatu Charles Kabeya, wa ku Ngandajika, udi wela lukonko wamba ne: Bena muntu babidi, mukulu ne muakunyi; mbalele bana ba bakaji. Mukulu kuseleshaye bana bende banayi, e kudidila biuma. Kadi muakunyiende, bua kuselesha wenda muana wa bakaji, udi utuma muku wende ne muana muine mua mukuluende ewu. Bafika, awu ne: "meme ndi mudidile biuma bia banyi bana, nenku pinganayi kudi tatuenu, nukamupesha biuma binudi bende nabio". Bapingana, awu kuakidila biuma e kudidila pende.
Bana betu ngambilayi tung': pikale batatu aba bafue, kabayi balongolole malu aa, bana ba mukulu ne ba muakunyi pashalabo, nebapite bishi ne yabo milambu?
Pa nsombelu wa pa bantu
M. 3_2 : lukonko 2.
"Bena lelu belele nsuya manyi" (2°)
Nsombelu wa bena lelu (2°a)
mBatufundile mukanda kudi muanetu Mpoyi Jean Médard Tshimankinda, mubadi wa cibejibeji cietu cia Munyaku, kadi kena muleje muaba udiye usombela to.
Muanetu Mpoyi udi utulondela ngenzelu mubi udi nende bakaji ba bana kumpala kua bamamuenabo cikondo citudi eci.
Bualu budi nunku. Nsongakaji kampanda, musela kudi nsongalume, uvua musumbe mpiodi yende dituku dikuabu. Kuyikosololaye bitupa bitupa, e kuyiteka pa munya. Mamuenende pende, bu bisongakaja, e kupitakena mu lubanza lua muanende dine diba adio. Usangana mpiodi pa munya, e kulombaye mukaji’a muanende bua amupeku pende bimue bitupa, bua aye kudia.
Nenku, bua kupala mamuenende mpiodi, nsongakaji e kumuambila ne: "To, mpiodi nkavua mumane kubuela nayo mu nzubu muanyi emu; kabidi nkavua muyisukule ne mayi a muine mu nzubu emu. Se udi mumanye munudi kanuyi banji kudia nshima ya mayi a muetu mu nzubu".
Muanetu Jean Médard udi webeja ne: cidi nsongakaji ewu muenze eci cidi pa ciocio anyi? Ne Munyaku pawu udi unuebeja nuenu babadi se: mushinga ewu wa nshima ya mayi a mu nzubu mua muana ku Baluba, ucidi ne bujitu lelu kudi baledi anyi? Kipacila kawu kadi bishi?
Nsombelu wa bena lelu (2°b)
Pa kumona ntatu idi bantu nayo pa muanda wa disambangana, muanetu Cimanga Athanase, wa mu Citandayi kua Nkuadi, pamue ne bena Nsangilu wabo wa b.t.m., badi bamba ne: biota bietu mbifue bua muanda ewu wa disambangana.Ke padibo bebeja ne: citudi mua kuenza cinyi?
Pa bibidilu bia kabukulu
Nzubu wa diyeba (2°)
Muanetu Bukasa Shambuyi, wa ku Cilomba, mmuele pende babadi ba Munyaku lukonko.Udi webeja ne: *bankambua betu bavua basa nzubu ya mayeba ne kipacila kayi ? *Bua cinyi bena lelu kabaciena basa pabo mine nzubu eyi ?
Pa nsumuinu ya bankambua
Pa muakulu wa Ciluba
Ngumvuilu wa nsumuinu (2°)
Ngumvuilu wa biambilu (3°)
Muanetu Cimanga Athanase, wa mu Citandayi kua Nkuadi, udi ukeba diumvuija dia tusumuinu etu:
a) "Mukuebe wamuna mbuji, pebe wa
mupungila
muonji".
b)
"Mukuebe wamona buina, pebe wamona
cimfulemfule".
Pa nsombelu wa pa bantu
Pa bibidilu bia kabukulu
Nsombelu wa bena lelu (3°)
Mua kupita ne bibidilu bia kale (4°)
"Ndabulanyi tung', mukaji a muananyi"
Muanetu Lufuluabo André, wa mu INERA, ku Ngandajika, udi webeja babadi ba Munyaku bonso se: "tatu udi ne cibidilu cia kuela mukaji'a muanende muoyo ku cianza misangu ya bungi. Nansha bua buena Ekeleziya, tatu ewu udi wenza bimpe anyi?"
Munyaku pawu udi ulunga diyi, unukonka ne:
"Bua cinyi bankambua betu bavua bakandike cilela eci? Ne lelu wakandululu mukandu ewu nnganyi?"
Pa nsombelu wa pa bantu
M. 3_5-6 : lukonko 1.
Nsombelu wa bena lelu (4°)
Muanetu Alphonse Mbikayi Makuyi wa ku bena Kabimba, udi wela babadi betu ba Munyaku lukonko ludi lulonda elu, wamba ne:
Bamue bantu bena kantu ku bianza badi basombela mu bimenga. Padibo ne muoyo kabena basa nzubu muabo mubalela nansha. Kadi padibo bafua, badi bakabajika muinamu. Kadi dine diba adio tusombele tumona lutatu luvule lua kupeta muaba muimpe wa kutula ne citalu. Bana betu, mbimpe kutungunuka ne lungenyi elu anyi?
|
diandamuna |
Pa nsombelu wa pa bantu
Pa bibidilu bia kabukulu
Nsombelu wa bena lelu (5°)
Mua kupita ne bibidilu bia kale (5°)
(basedianganyi)
Mu Cikongo cia Citandayi ku Bak'Odile, mbatufundile kudi muanetu Kadima Crispin Maurice, wela babadi ba Munyaku lukonko. Luine elu ludi pa muanda wa basedianganyi ba lelu. Tatu Crispin udi wamba ne:
Bansongalume betu ba lelu, bua kusela mukaji, badi badileja kudi baledi bende bua kuasa muyuki wa buku. mBimpe. Kadi baledi bamane kuanyisha bualu, tudi tumona musedianganyi ufila mbuji. Panyima ulayangana ne baku bende ne: "Ngayi katuala lupetu, bua kuvua kuangata mukajianyi".
Monayi bualu bua dikema: misangu mivule nsongalume ewu udi uya kuabo, ushalaku cidimu cijima. Pine apu baku pabo nkacia bamonangana ne mudimu wa disuika dia mbuji ayo. Nenku diba didi nsongalume ewu uvua kumueka ciakabidi, udi wamba ne: "Ciena mupete mfualanga to". Ushala mutangile baku kuisu.
Bana betu ambayi tung'.
*Bualu bua mushindu ewu mbua kupita nabu bishi?
*Kabidi njila udi bansongalume betu balonda mu diselangana diabo ewu ngua Cisa cietu anyi?
Pa nsombelu wa pa bantu
Pa bibidilu bia kabukulu
Muanda wa lufuila pa bena lelu (6°)
Mua kupita ne bibidilu bia kale (6°)
Muanetu Mukala Julienne, wa ku Kabeya Kamuanga, udi wela babadi ba Munyaku lukonko elu, wamba ne:
"Mu matuku atudi aa, muanda wa lufuila ucidiku anyi? Bualu tudi tumona bamue batendeledi banemekela muanda ewu mu musokoko, bakuabo pabo kabayi bawunemekela."
Pa nsombelu wa pa bantu
Nsombelu ne bakuabo (7°)
Mamu Mukala Julienne udi webeja kabidi ne: "Cilela cia dibikila bantu badi kabayi batendelela ne: mbena mubidi, ncilela cimpe anyi?"
|
diandamuna |
Pa nsombelu wa pa bantu
Pa bibidilu bia kabukulu
Nsombelu wa bena lelu (7°)
Mua kupita ne bibidilu bia kale (7°)
Muanetu Mpiana Kashala Mukola Nsenda Constantin, musombela mua Kakona, ku Kalonji Sud, udi webeja se: mioko ya bana ba cikondo eci, badibo balelela mu lupitadi nansha pambelu, badi benza nayo cinyi kudi baledi babo?
Pa malu maciompakana
Malu mashilangane (1°)
Muanetu Mukandila Tshiakapata, musombela ku Muene-Ditu, udi wela babadi nende ba Munyaku tukonko etu ne:
1° B.t.m. mmomumue ne cinyi?
2° Cibejibeji cia Munyaku cidi ne kipacila kayi?
Tudi tuela bana betu, bena mena adi alonda aa, tuasakidila bua mikanda yabo. Ke tatu Neka André wa ku Cilenge, tatu Tshimanga Joachim wa ku Kasansa ne tatu Mukendi Ntumba Michel wa ku Muene-Ditu. Malu avuabo balenge akavua mamane kumueka mu Munyaku.
Pa nsombelu wa pa bantu
Muanda mutonda wa sida (°)
Mu Cikongo cia Bernard wa bulenga, mu Bena Mpunga, mbatufundile mukanda pa muanda wa Sida kudi musumba wa bamamu. Bine aba, bajula kudi Munyaku wa ngondo muisatu, wapici ewu, bavua benze cisangilu cinene bua kueleshishangana meji ne kukeba njila wa mua kuluisha cipupu eci. Ke kudielabo nkonko eyi:
1) mMunyi mutudi mua kumanya se: muntu kampanda mmupie Sida?
2) nNjila kayi utudi mua kulonda mu dibela dia bana ne bansonga betu, bua kubafikisha ku diepela ngenzelu idi ipishangane disama edi?
Bua kujikija bamamu betu aba badi baleja dijinga dia se: mbimpe kulongoluela bena Sida muaba pa bule, bu muvuabio kale bua masama makuabo a ciambu: nsudi, ciadi ne lubunga.
Bifunda kudi bena bualu: Mamu Tshibunda Christine, Misenga Mathilde, Mbuyi Thérèse, Ngalula Anastasie, Kakeya Martine ne Kaja Léontine.
Munyaku udi wela bamamu betu aba kalumbandi bua mudimu uvuabo bakuate ewu. Kadi udi unuebeja nuenu babadi ne: Bua kuluisha cipupu cia Sida, tulonde lungenyi lua dilongoluela babedi aba muaba pa bule, anyi peshi nudi mua kutupesha lukuabo?
Pa malu maciompakana
Bia dikema: (2°)
"Kadilu tee, kadilu jima ... !"
Kua Ciaba Mulombo mbatufundile mukanda kudi muanetu Kabengela Lungamba Jean Balthazar, musonsodi wa b.t.m. Udi utumanyisha bualu buenzeke kumbelu kua muena Kristo kampanda. Muine ewu ntatu Katayi Omer. Mamu muena kua tatu Omer uvua mutule ciomba ku budimi dituku dikuabo. Kuiyaye nacio pambelu, e kuciteka mu nzubu ne bizubu biacio, cikale mu mbafu. Kadi munkaci mua bufuku, bapapuka ku tulu, e kusangana mu nzubu kelelee, bu mutemesha nzembu. Bowa e kubakuata ne dipampakana. Tatu kukolesha muoyo. Usemena e kusangana milungu isatu ya ciomba itema kidikidi. Kupatukaye bua kubikila ndeji wa Cikongo. Kumusanganaye mumane kulala. Tatu e kuya kulonda mukulu wa Cipangu. Awu kufika e kudimuena bualu ebu ne ende abidi. Nenku, paci bufuku, bantu bakuabo pa kumvua buine bualu ebu, kuambabo ne: "mBushiwa, ciomba ciyakutema mushindu awu".
Ke padi musonsodi wetu ewu ukonka babadi bonso ba Munyaku se: "Pikalabio bienzekenzeka nanku, bidi bifumina ku cinyi?"
Pa muakulu wetu wa Ciluba
Mbikidilu musunguluke: (4°)
(Disekelelangana)
Tatu Crispin Shambuyi Ilunga Muyibenga Cibangu, udi wela babadi ba Munyaku lukonko elu:
Cikondo citudi eci tudi tusekelelangana ne: "Kolayi !... Anyishayi !", "Betuabo !" "Muoyo wenu awu !" Kadi ku kale Baluba anyi Bena Kasayi bavua basekelelangana bishi ?
Pa muakulu wetu wa Ciluba
Ngakuilu wa Ciluba (6°)
Ne tatu Marcel Biaya Mulundu, wa mu Lukalaba, udi ukonka pende babadi ba Munyaku se: Patudi tuakula ta tufunda ne: "ndi mfuma ku bamumpela nansha ku bamansela", tudi bakule Ciluba cilulame anyi ? Suayi nungandamune.
|
diandamuna |
Pa muakulu wetu wa Ciluba
Ngakuilu wa Ciluba (7°)
Tatu Ciabola Anaclet wa Banza, musonsodi wa btm mu St Augustin Cinkunku, ku Bakua Bowa, udi webeja pende ne:
Miaku yonso eyi : "ndi mucioke be", "ndi mupungile", "ndi muzengele", "ndi mukatale", nya mu Ciluba cietu anyi peshi nya mu miakulu mikuabo ? Munkaci muayo emu, nsunguluilayi ya mu Ciluba cia kafukila.
|
diandamuna |
Pa nsombelu wa pa bantu
Nsombelu ne bakuabo (8°)
Muanetu Cikuaya Albert, musonsodi wa btm mu Cikongo cia Albert wa Bulenga, mu bena Kabimba, nyewu wela babadi betu nkonko pa muanda wa didiambuila dia bujitu;
1) Ekeleziya wetu mmutulongeshe bua kudiambuila bujitu. Nenku tuenze cinyi ne bana betu badi batekesha binabo mu maboko, babapangisha mua kubuela mu Ciota ne kufilamu diambuluisha ?
2) Kadi bine bana betu aba kupetabo ntatu, tudi mua kubambuluisha anyi ?
|
diandamuna |
Pa nsombelu wa pa bantu
Nsombelu ne bakuabo (9°)
(Muanda wa mbuji mutuke)
Muanetu Cimanga Athanase, muena bualu mu btm ku Citandayi, mua Nkuadi, udi wela babadi ba Munyaku lukonko. Udi wamba ne: Mvua musumbe mbuji kudi mamu kampanda. Mbuji ewu kutukaye e kupingana kua mfumuende. Meme kuya bua kumuangata, mamu e kundomba makuta miliyo 100 bua kumumpingajila.
Ke pandi nnuebeja se: Cidi mamu ewu wenza nciakane anyi ? Mpeshayi lungenyi.
Pa nsombelu wa pa bantu
Pa bibidilu bia kabukulu
M. 3_7 : lukonko 6.
Nsombelu wa bena lelu (8°1+2)
Mua kupita ne bibidilu bia kale (8°1+2)
Muanetu Ntita Busanga Léonard, musombele mu Mbujimayi, udi wela babadi ba Munyaku nkonko wamba ne:
M. 3_7 : lukonko 6.1. dilabulangana
1. Mu mukanda wa Mvidi Mukulu mbafunde se: "Nsongalume neashiye baledi bende ne nsongakaji neenze bia muomumue, bua bashale bu muntu umue". Kadi bua cinyi ndi mua kuela anu wanyi muana muoyo ku cianza e kubenga kulabula mukajiende.
M. 3_7 : lukonko 6.2. diseleshangana
2. Kabidi, tatu yeye mumone nsongakaji kampanda e kumuambila ne: "Ndi musue bakusele kudi muananyi", mbimpe anyi ? Suayi nunjinguluile malu aa.
Pa malu maciompakana
Mashilangane (2°)
(bisalu binene bia pa Baluba)
Tatu Crispin Shambuyi Ilunga Muyibenga Cibangu udi wela babadi ba Munyaku lukonko wamba ne:
Mu Kasayi emu nansha mu Baluba, mbisalu kayi binene bivua bienda lumu ku kale ?
Pa nsombelu wa pa bantu
Pa bibidilu bia kabukulu
Nsombelu wa bena lelu (9°)
Mua kupita ne bibidilu bia kale (9°)
Mukumbu muana'a nzolo ... Pa dipiana mukaji
Tudi ne mukanda mutufundila kudi muanetu Mpoyi Jean Médard, wa mu Cikongo cia Justin wa Bulenga, kua Ciaba. Muanetu udi utulondela bualu buenzeke mu diku kampanda.
Tatu wa mu diku edi uvua uselela bana bende, kadi diakabi, kufuaye kayi muanji kuselela wa ndekelu nansha. Ke mamuende wa muana ewu kumuselela mukaji. Matuku apita, muana e kufua. Bena matumba makuabo a mu diku edi, kujingabo mua kupiana mukaji uvua mamu muselele muanende. Mamuende wa mufue ne: Abu kabundengi ! Udi musue kupiana mukaji ewu iya kumpesha biuma, bualu meme ke uvua muselele muananyi.
Kadi nuenu babadi ba Munyaku, tuambilayi tung': Muanda wa nanku bavua bawulongolola bishi kudi bankambua betu ?
Pa nsombelu wa pa bantu
Nsombelu mu diku (3°)
(diambuluisha babamu baviele)
Tudi bapete mukanda wa muanetu Kalombo Musangala, wa mu bena Kabimba. Udi webeja babadi ba Munyaku cidi mua kuenza, bua kuambuluisha bamamu baviele, padi mabele a kuamusha muana makama mu ciadi panyima pa dilela ?
|
diandamuna |
Pa nsombelu wa pa bantu
Nsombelu ne bakuabo (10°)
Diakidila benyi mu lubanza
Tudi ne mukanda mufunda kudi tatu Cimanga Adolphe, wa ku Kasansa. Udi ulondela babadi ba Munyaku bualu buvua buenzekele muena mutumba nende.
Budi nunku. Muena mutumba nende ewu uvua muakidile mamu kampanda, muena luendu, e kumuladikaye ku nzubu kuende. Mamu ewu uvua uya ku madilu. Bucia, yeye kutunguka ne luendu luende.
Kadi monayi mukiya. Matuku mamane kupita mulongo, mamu e kupingana ciakabidi kumbelu kuvuaye mulale, wamba ne: "Mpeshayi cilamba cianyi cipiacipia cinuibile dituku dindadile muaba wenu ewu !" Bena kumbelu kupapuka, bua pavuabo kabamanyi bualu.
Ke padi tatu Cimanga webeja babadi ba Munyaku cia kuenza pa muanda wa diakidila dia benyi; nangananga bua padi malu a nunku enzekela bamue ba kutudi (?).
Pa bibidilu bia kabukulu
M. 3_9 : lukonko 1.
Tudi ne nkonko ibidi miela babadi ba Munyaku kudi muanetu Cishimbi Augustin, wa mu Kasaka kakulu ka btm. Udi webeja se:
Mianzu ya bana (1°)
Mianzu ya bana mu kabukulu ketu mmilondangane mushindu kayi ? Kabidi idi ne bujitu kayi mu nsombelu wa bantu ?
Mianzu ya bana (2°)
Pavuabo bamba mu kabukulu ketu ne: Muntu udi ku Cibola, bavua basue kuamba cinyi?
Pa bibidilu bia kabukulu
Pa nsombelu wa pa bantu
Mua kupita ne bibidilu bia kale lelu (10°)
Nsombelu wa bena lelu (10°)
Muanetu Kabeya Jean Bosco, wa kua Ciaba, mu Cikongo cia Justin wa Bulenga, udi wela pende babadi ba Munyaku lukonko pa lusumuinu lua ne: "Cidibudibu ntumpuntumpu; mianda ya kalekale ki nya lelu". Udi webeja se: Cifingu cia bena Cisuaka (bena Lukusa) ne bakua Sumba ncia kale. Kadi cidi cimueka anu ne bujitu bunene too ne lelu. Nenku patudi tuamba ne "Mianda ya kale ki nya lelu"; mbimpe kuenzulula cifingu eci anyi ?
Pa nsombelu wa pa bantu
Pa bibidilu bia kabukulu
Nsombelu wa bena lelu (11°)
Mua kupita ne bibidilu bia kale (11°)
Muanetu Ntite Célestin, wa mu Nkolongo, ku Ngandanjika, udi wela babadi ba Munyaku lukonko wamba ne: Muanetu uvua mufue. Meme kuambila mukajiende bua amuoweshe mayi; mukaji e kubenga ne: "Mpasata wetu mmunkandike". Meme kumulomba ne: "Ambula nkoba ya kuya kajika". Kubengaye kabidi ne: Mpasata mmunkandike".
Bana betu, ngenze cinyi bua bualu ebu ?
Pa nsombelu wa pa bantu
Nsombelu mu diku (4°)
"Mukalenga kena mfumuende ..."
Tudi bapete mukanda mutufundile kudi tatu David Tshimanga Mukadi, wa ku Ngandanjika. Udi utulondela bualu buvuaye mumone buenzeka mu musoko wabo. Bualu budi nunku:
Nsongakaji kampanda ne bayende bavua bapangile mushindu wa kukokesha cia kudia mu nzubu muabo. Ke yeye kuambila bayende ne: "Anyisha tuye kudi baledi banyi ku Ngandanjika, patupu tudi tufua nzala ne bana." Kupungabo diyi e kuya. Kushalabo matuku mavule mu lubanza lua baledi ba mukaji.
Dimue edi, mamu ne muanende wa bakaji kukutulabo matandu makole mu lubanza. Bayende wa nsongakaji umona nanku, e kuditua ku dituta mamuenende, kumutua ne tuele.
Katupa ne ndepe, tatu wa lubanza ewu puaa! Utupule mesu e kumona mukajiende mashi bipueke mubidi mujima. Tatu e kuditua pende mu dituta muku wende ewu bikole. Bualu kumanyika kudi Mbulamatadi. Kufikaye e kukuata nsongalume mutuci wa mamuenende. Kumuelaye mu nzubu wa mashika.
Pa bualu ebu tatu Tshimanga udi webeja babadi ba Munyaku se: Muanda wa nunku ngua kupita nawu bishi?
|
diandamuna |
masangu/masangu |
|
diandamuna |
masangu |