nkonko
(2004)
|
|
|
|
|
*mu Baluba 1°(bushakena) - *nkoleshilu °0° - *nsombelu mu diku - 1°(mukiya mu diku) - 2°(mukaji'a muana mmubenge biakudia) - 4°(bulongo) - 5°(mukaji munyanguke ne bayende cina) - 6°(baledi benda ne kavuambu) - *nsombelu wa bena nzubu - 1°(dibaka dia bumpongoloki) -
|
|
*mua kupita nayo 1°(muana muimansha) - 2°(diluka milambu) - *mbuji wa mabuki °0° -
|
|
|
|
malu a / bibidilu bia kabukulu *dibaka ne buena nzubu °0° - *kumanya malu a kale/mianda ya bisamba -1°1(Civuma) - 1°2(cifingu)-1°3(cifingu lelu) - 2°(buloji ne mupongo) - 3°(Kamisongolu) - 4°(bena ne bakwa) - 5°(bukalenga ku Bwa Kalonji) - 6°(Basangana 1 - 2) - 7°(bisanji bia Baluba) - 8°(bintu bia bukalenga ku Baluba) - 9°(meku a Bw Mukendi) - 10°(nzubu ya Bw Ndoba) *ku Baluba eku - 1°1 (nzolo wa ku buku)- 1°2 (mujiya)- 2°(ba bakaji mbula?) -3°(bumuadi) - 4°(madilu a mukaji musela) - 5°(didia dia buku) - 6°(muntu ne mamuenende) - *mua kupita nabio lelu 1°(Ma Nzambi k.k.kabukulu) -
|
|
(1) muanda wa 'Kebeji' - (2) masama - (3) bintu bienyi bitutuadila - (4) mua kufika ku dikulakaja - (5) bivi bashipianganyi - (6) ciota cia bansonga - (7) mulongi mukuacisha kudi mfumu wa tulasa - (8) dilongesha dia bamue balombodi ba bitendelelu - (11) mianda ya ditaba (1 - 2 )- (12) kalasa ka bbtm - (13) bukalenga bua cinsangansanga - (14) kumanya miaba misunguluke
|
Mianda ya kabukulu
Ku Baluba eku (1°)
1.1. Pa nzolo wa kashipela ka buku
Wetu Martin Kasonga wa ku Katanda udi webeja se: Muntu udi ne bakaji basatu. Padi tatuende ufua, bakaji bende bonso aba badi bela nzolo ya dishibeya nayo buku anyi ? Kadi pikala mufue ewu ne bana babo bavule, babidi ba kudibo nyawu bafu cidimu cimue nende; bakaji aba badi amu ne cilumbu cia kuya kela nzolo anyi ?
1.2. Pa mukiya
Mukajiebe yeye muye kuabo, wewe e kushala kunyanga nzubu ne bakuabo ; bana babidi e kufua bua mukiya ewu. Umona nanku, wewe kupatuka ku nzubu aku, mukiya kawuyi mukobolola. Kadi padi muakunyiebe upingana mu muine nzubu ewu, usombamu ; mukiya ewu udi mua kumulamata anyi?
Malu a kabukulu
Ku Baluba eku (2°)
Bana ba bakaji mbiula anyi?
Pa kumvua miaku isombele itututa ku macio, Munyaku udi webeja babadi bonso se : Ncinyi cidi cifikisha bamue bantu ku lungenyi lua dibikila bana ba bakaji ne : mbiula ? Kudi mua kuikalaku cisamba kampanda cisombele cimansha bana ba bakaji padibo baledibua anyi ? Kadi bua kumusha lungenyi elu mu mitu ya bantu bacidi nalu, bidi bikengela cinyi ?.
Mianda ya kabukulu
Kumanya malu a bisa bietu (1°)
1.1. Civuma nnganyi?
Tatu Albert Nkongolo Ciongo musombele mu Mbujimayi udi ukonka se : Padi losa luikale ne nsoka badi baluinyika ne : Ndua Civuma, alameta udi ufunka ngua Civuma. Kadi muine Civuma udibo batela anu kutela ewu uvua nganyi ?
1.2. Cifingu
Tatu Albert udi wela kabidi lukonko elu lua ne: Bua kutua ndondo wabo, bena Ciyamba mbajike Ciyamba, bena Cisuaka ne bakua Sumba mbajike Ntumba. Kadi misoko mikuabo, idi payo ne bifingu, mmijike banganyi ? Cilejilu : Bakuanga ne bena Kayembe; bena Kapuya ne bakua Ndoba; bakua Cimuna ne bena Kalambayi; bena Ndaya ba mua Cienda ne bena Kalambayi?
1.3. Cifingu bua lelu?
Pashishe muine tatu Nkongolo Albert ewu udi webeja se: Kadi mu cikondo citudi mpindiewu eci, misoko idi mua kuenza kabidi cifingu pa kujika muntu anyi ? Bua cinyi ?
|
diandamuna |
Malu a kabukulu
Ku Baluba eku (3°)
Pa muanda wa dipiana mukaji ne bumuadi'a lubanza
Wetu André Nzengu wa ku Kabeya Kamuanga udi webeja se : Muntu yeye mupiane mukaji wa mu diku, udi ne bua kufila biuma bia kapianyina. Kadi padiye usela mukaji mukuabo kua patupu, umuteka mu lubanza, diba adio muadi mukulu ngua mu bumpianyi awo anyi peshi ngua kabandu?
Malu a kabukulu
Ku Baluba eku (4°)
Lufu lua mukaji musela
Mubadi wetu, mamu Régine Kayowa, wa ku Kenankuna udi webeja se : Bua cinyi mukaji musela yeye mufue badi bamudila kuabo ne kuende? Bidi bienzeka nanku bua cinyi?
Mianda ya kabukulu
Kumanya malu a kabukulu (2°)
Muanetu Stéphane Mpoyi Mukendi wa ku Kabeya Kamuanga udi webeja se : Ndishilangana kayi didi munkaci mua miaku eyi: 'buloji', 'mupongo', 'cianda buanga' ne 'mulenda' ? Bantu badi nabio, badi benza mudimu wa muomumue anyi peshi midimu mishilangane?
Mianda miciompakana
Maciompakana (1°, 2°, 3°, 4°, 5°)
5.1. Muanda wa 'Kebeji'
Mamu Régine Kayowa wa ku Kenankuna udi webeja se : "Kebeji", uvua mupambuke njila, utusombele tuamba ewu, uvua ufuma penyi ne uya penyi?
5.2. Pa masama
Muanetu Tharcisse Lumina udi webeja se : Panu, masama adi kabukabu, kabidi mmatonde bantu bikole. Kadi ku wowo onso, didi dilenga ndiepi ? Bua cinyi ?
|
diandamuna |
5.3. Pa Mukenji Mulenga ne muanda wa bingoma
Tatu Stéphane Mpoyi udi webeja se: Mukenji Mulenga mmufikishe kuetu kunu kudi batoke, bamba ne : Kuibi, kushimi. Kadi badi benza bingoma bia dishibeyangana nabio aba mbanganyi ? Maweja mmuanyishe ngenzelu ewu anyi ?
5.4. Mua kufika ku dikulakaja
Wetu André Nzengu udi webeja ne: Cidi mua kufikisha muntu ku dikulakaja ne ku lufu lua ku bununu ncinyi ?
5.5. Cilumbu cia bivi bashipianganyi
Mamu Martine Kabedi wa ku Kalambayi udi webeja se: Basalayi bivi bavua batuvuile bufuku. Tuela mbila, bena mutumba e kupatuka. Ke bivi aba kuasa umue. Ambayi cilumbu eci ncia nganyi?
nsombelu wa mu bantu
Nsombelu wa bena nzubu (1°)
Pa dibaka dia bumpongoloki
(Muanda muangata mu "Njila uyile cingunga ..."
Tatu Clément Muluila wa kua Ciaba mmutufundile mukanda, utulondela muanda udi ulonda ewu ne: "Bana betu tuabuedi mu bitoci !"
Nuenu babadi bonso pamue ne baledi nanyi, telejayi muanda nguawu.
Nsongalume kampanda uvua muye ku Ngandanjika bua kukeba mukaji. Kupetanganaye ne nsongakaji mukuabo, muvuale nkanzu mimpe ya lelu. Bu muambile bakulu ne : Kusankidi nkunda milowo, yaya ku nsongo, yaya kafuba , nsonga wetu kavua muditacishe bua kumanya ngikadilu ya muana wa bakaji to. Kumvuanganabo e kubuela mu dibaka. Bantu kuanyisha se : mmusele mukaji mutekete.
Matuku apita makese, bamamu nende e kubanga diendesha ngunungunu bamba ne: udi kulu kule. Pinapo, nsongakaji uvua mufume ku dibaka dikuabo, mushiyeku bana babidi, muikale kabidi ne difu ngondo ibidi.
Ngunungunu eyi kuasakana musoko mujima. Bantu bavua bambilangane ne: Nsongakaji ewu, difu didiye nadio ki ndia apa to.
Panyima pa ngondo muanda mutekete, mamu e kulela. Ke bantu ne : Muana ngua kabishi, bakuabo ne: mmubobe. Kadi muena mukaji uvua anu mupuwe. Bantu pabo e kushala batangile.
Dimue edi, nsongalume musedianganyi ne shakena nende wa muana e kubikilabo bantu bua kubelela mala ne ciayi cia disanka. Kadi bu bisongakaja, bayende wa nsongakaji, muena kuvuaye mumbuke, uvua pende muiye mu masangisha a bena Nzambi mu musoko awo.
Utupula mesu e kumona bukonde buende upita mu njila. Kumubikilaye e kumuebeja se : Mvua muye kuenu, tatuebe kungambila ne : nudi baye kua tatuebe mukaji ne yayebe ; kadi kuneku udi muvue kuenza cinyi ? Awu pende ne : Tudi ne yaya kuntu eku, kabidi yeye muine mmulele.
Nsongalume kuangata mfumu wa kajengu ka buloba ako, kuyabo batangile muaba uvua nsongakaji. Bafika, kusanganabo bantu munkaci mua masanka. Ke mfumu kubikila nsongakaji e kumuebeja ne : Udi mumanye muntu ewu anyi ? Nsongakaji e kuitaba.
Diba adio nsongalume kutaya bualu panshi, wamba ne: Mukajianyi ewu mmumbuke ne difu ngondo ibidi, uvua ne bua kulela ngondo ewu. Muana ewu ngwanyi. Utula diyi e kufilejaye mukaji ne muana pamue ne bukonde buende, e kuya nabo kuabo. Musedianganyi muibidi e kushala muimane mukolo mule ne muipi.
Ke padi Munyaku pawo udiebeja se: Muaba ewu cilema ncia nganyi? Ncia nsongakaji, ncia baledi bende, ncia bayende wa kumpala anyi peshi ncia muibidi?
Mianda miciompakana
Maciompakana (6°)
Ciota cia bansonga
(Muanda muangata mu "Njila uyile ...")
Tudi bapete mukanda mufunda kudi tatu Trudon Cibamba, muimanyinyi wa midimu ya bansonga ba Butoke mu Ntenji wetu wa Mbujimayi.
Mu mifundu yende, muanetu udi utata ne lungenyi, musue kumvua ne kumanya kajudila ka biota bia bansonga munda mua biota bia kuonso kuaka.
Pa bualu ebu, udi webeja se:
Pikala bansonga, mu miaba yonso idibo basombele, badiashila biabo biota bisunguluke, diba adio mudimu wa nkoleshilu wa bansonga ba Butoke udi ne bulenga kayi mu Ekeleziya?
Kabidi, pavua Ntenji wetu musomone muaku « Ciota » ne muwangate bu dina dilenga, dia bujitu, dia kuinyika Ekeleziya wa mu mbanza, uvua ne lungenyi kayi?
Mu cisa cietu, mutudi bapetele muaku ewu ciota, kusombele ciota « cia batatu » pa bule, « cia bamamu » pa bule ne « cia bansonga » pa bule anyi? Cidi Ekeleziya mmusue kuenza ncinyi?
mMusue kukolesha ditapuluka munkaci mua bakulumpe ne bana anyi? Bua cinyi udi wangata miaku ya bujitu ya mu cisa cietu, wenduluka nayo bibi ne watula ngumvuilu wayo mulelela?
Muanetu Trudon udi ulomba bua balombodi ba Ekeleziya belulule disu ku muanda ewu.
Mianda miciompakana
Maciompakana (7°)
Mulongi mukuacisha kudi mfumu wa tulasa
Tudi ne mukanda mufunda kudi wetu Léonard Mbala, musombela ku Muene-Ditu. Udi wamba ne: Ndi ne disanka bua kunufundila, bua musangu wanyi wa kumpala; muikale ndiwula malu adi bamue bena mukanda ba lelu benza. Mu cilongelu kampanda cibandile, cia munemu mu Muene-Ditu, mudi mulombodi udi ne ngenzelu ikena isankisha bantu.
Cilejilu, pa mutu pa kupesha mulongi kampanda, muena disalu, dinyoka bilondeshila cilema ciende, muanetu ewu mmutupakane bikole pa kubikila munene wa bampuluishi bua akuate muana. Ewu ufika, mulombodi wa tulasa e kufila muana kudiye, neaa ne: udi wenza disalu mu kalasa. Bionso ebi kuenzekabio baledi ba muana kabayi bamanye to.
Aba bapete lumu, kuyabo benda bakeba muana e kumusangana mu lukanu, mumane kulalamu mafuku asatu. Bua kumupatulamu, kufutabo mfualanga 5000.
Ke pandi nkonka se: Bua kubueja bulongame mu cilongelu, mbimpe kukuacisha balongi anyi? Kadi mudimu wa mutangidi wa tulasa diba adio mmudimu kayi?
Mianda ya kabukulu
Kumanya malu a bisa bietu (3°)
Batatu aba, Patrice Ilunga ne Tharcisse Mitewu, ba mua Mpemba’a Nzewu, badi bebeja se : Tusombele tumvua bamba ne : Milowo ishibele Kamisongolu. Muine Kamisongolu ewu uvua nganyi ?
Muanda wa milambu
Mua kupita nayo (1°)
Muanda wa muana muimansha kudi baledi, muselela kudi mumpele
Tatu Mukendi Maciempa Albert, wa mua Cikala ku Cilomba, udi webeja ne : Mumpela kampanda uvua mukoleshe muana muimansha kudi baledi bende, mucikale mutoke. Pashishe yeye kumulongeshisha tulasa e kumuselela ne mukaji. Muana ewu nealambule nganyi lupetu lua wende mushika wa kumpala, pikala mumpela ewu mumane kufua ? Yeye kayi mulambule, kena mua kupeta lutatu anyi ?
Mianda ya kabukulu
Kumanya malu a bisa bietu (4°)
Wetu Zacharie Kamuena wa ku Lukalaba udi webeja se : Baluba bonso basanga ntete mbana ba Mulopo Kasongo Nkole. Kadi muaku wa bena ne bakua mu mbikidilu wa bisamba bietu mmufumine penyi ? Katuciena kabidi bana ba Kasongo anyi ?
Nsombelu wa mu bantu
Nsombelu mu diku (1°)
Pa mukiya wa tatu ne mukaji’a muanende
(Muanda muangata mu "Njila uyile ...")
"Ewu ntatu anyi ncitatutatu"
Tatu Alidor Mukeba Citala, wa mua Nsana, udi ulonda muanda wa mponono uvua muenzeke kuabo eku, wamba ne:
Tatu kampanda uvua muselele muanende wa balume mukaji. Ewu ufika kumbelu, ke bobo kuangata muakunyiende uvua muiye kumufila bua ikale ulala mua baledi ba nsongalume. Kadi umvuayi bualu. Tatu upetela muana pabuipi e kumuandamuna mukajiende. Dimue dituku, munkanende kampanda e kutandulaye bualu ebu. Pashishe kuyaye e kubuambila tatuende. Ke muanda ewu wa mponono kumanyika mu musoko mujima.
Ke padi mufundi wetu webeja se: Bua kulongolola muanda wa nunku bidi bikengela kuenza cinyi? Kabidi dibaka dia nsongalume ewu didi mua kufua bua cilema cidi tatuende muenze eci anyi?
Maciompakana
Maciompakana (8°)
Mpasata udi wela Munyaku diboko mulu, uwebeja kabidi
pa dilongesha dia bamue balombodi ba bitendelelu
(Muanda muangata mu "Diyi dia babadi")
Mpasata Clément Kalambayi, wa ku Kenankuna, mmufunde mukanda wa diela nawo Munyaku kalumbandi. Udi wamba ne :
Nuenu bafundi ba Munyaku, ndi ne disanka dia kunufundila wanyi mukanda bua musangu wa kumpala. Kafundila kanyi nka kunuela kalumbandi ne diboko mulu bua mibelu yenu. Ciena mumanye ne : Mine eyi idi mua kukuata mudimu mu mioyo ya bantu anyi ? Pandi mubale Munyaku wa kasua mansense wapici ewu, ndi mukeme pa kubala malu aa :
Ditendelela mu bufofo, dib 4 ;
Bukalenga bua musumba, dib 7;
Lufu lua muakulu, dib 8;
Mbanganyi badi babueja mbipishilu, dib 13;
Eci mbuivi anyi mbudingidingi, dib 15;
Kulela kua muanenu dib 17;
Bionso binudi bambe ebi mbilelela, kadi nshintulukilu wa bantu ke udi mukole. Mafuku atudi aa, balombodi ba bitendelelu bia buena lelu mbalabe nsabanga ya ditokesha nayo dikoba. Mu malongesha abo badi bambila bantu ne: Kanuteleji bampasata ba kale to, bakadi bakulakaje, ciabo cikondo ncimane kupita.
Kadi wewe Munyaku, pamue ne babadi bebe, nudi nuamba penu bishi bua dilongesha edi?
Nsombelu wa mu bantu
Mu Baluba (1°)
bushakena
Tatu Ngala Ngindu Augustin, wa mu Cikongo cia Gérard wa Bulenga, mmufunde mukanda wela babadi nende lukonko ludi lulonda elu : Muntu nyewu muinyike mukaji’a mukuluende. Kadi dia matandu, mamu ewu udi wambila bayende cina ne : Shintulula dina diwuvua munginyike adio, bualu mbimueke se : divua dia lubombo cianana. Pine pavuaye wamba nanku apu, kena kende pende ukadi nsongakaji.
Bana betu, bualu bua nunku mbua kupita nabu bishi ?
|
diandamuna |
Nsombelu wa mu bantu
Nsombelu mu diku (2°)
Anu muine tatu Ngala Augustin ewu udi webeja ne: Mamuenu udi ulambila mukaji’a muanende biakudia ; ewu pende kayi unanga mua kubidia. Kadi padi mamuenu wela nyima, nsongakaji udi ushala kuimansha biakudia ebi. Biobio bikala bidibua bikamakane, bu mudi cimuku, udi ubiela muinshi mua bulalu.
Nanku ambayi bana betu, pikala bualu ebu mua kutanduka, mamu ewu udi mua kupita bishi ne mukaji’a muanende ?
|
diandamuna |
Nsombelu wa mu bantu
Nsombelu mu diku (3°)
Pashishe tatu Ngala Augustin udi webeja kabidi se: Mukaji wa cikuja, wa muntu, udi mua kumbuka kumbelu bayende kayi mumanye ; e kuya kabuela mu malu a mu nzubu mua muanabo wa balume anyi ? Cilejelu udi wangata mukaji’a muanabo ewu, uya nende kudi bena manga bua bamutete, bamone ne udi mua kuikala ne buloji ?
Kadi ambayi, padi bayende wa cikuja eci upeta bualu ebu, udi mua kuenza cinyi ?
|
diandamuna |
Muanda wa milambu
Mbuji wa mabuki (°0°)
Lukonko lua ndekelu luela kudi tatu Ngala Augustin ndolu elu: Dipanga kufila mbuji wa mabuki mmukiya anyi ? Pikalacio mukiya, mbipupu kayi bidi mua kufuma ku dipanga kuwukobolola ?
Nsombelu wa mu bantu
Nsombelu mu diku (4°)
Muanetu Zacharie Kamuena wa ku Lukalaba udi webeja se: Cidi mua kushipa bulongo bua bantu ncinyi ?
Bibidilu bia kabukulu
Ku Baluba eku (5°)
Tatu Zacharie Kamuena udi wela kabidi lukonko lukuabo lua ne: Didia dia buku nansha diela nshima ku cipanda ncimanyinu cia cinyi? mMukiya anyi?
Malu a kabukulu
Kumanya malu a kabukulu ketu (5°)
Bena Bukalenga ku Bakwa Kalonji
Mubadi wetu Vincent Bukasa wa ku Cilomba udi webeja se : Bisamba bia bakua Kalonji bidi bikumbanyine kudia bukalenga bidi binga ? Bitelayiku.
|
diandamuna |
Maciompakana
Maciompakana (9°)
Munyaku
Tatu Vincent Bukasa udi webeja kabidi se: Bua cinyi mushinga wa Munyaku udi ubanda amu kubanda ?
|
diandamuna |
Maciompakana
Maciompakana (10°)
Munyaku
Anu muine Vincent Bukasa ewu udi ukonka ne: Bua cinyi bena Cisuaka kabena bafunda kasala kabo mu Munyaku ?
|
diandamuna |
Pa milambu
Mua kupita nayo (2°)
Pa diluka milambu
Anu yeye mulunda wetu wa muomumue, Bukasa Vincent wa ku Ciulomba, udi webeja babadi ba Munyaku ne: Muntu yeye mulambule muena diku diabo mushika, pawo kawuyi mumuakanyine ; panyima pa matuku mulambudi udi mua kuyila muanabo ewu ne : "pingaja biuma bimvua mukulambule" anyi ?
|
diandamuna |
Malu a kabukulu
Kumanya malu a kale (6°)
Pa Basangana
Muanetu Kazadi Badibanga wa ku Lukalaba udi wela nkonko yende ibidi eyi :
2.1. mMiaba kayi ivua Basangana base pumukilebo ku Nsanga’a Lubangu, bangabanga ne kufikabo muaba udibo lelu ewu ?
2.2. Patudi tubikila bantu aba ne : mBasangana, busangana buabo mbua mua Ciaba, mu bakua Kalonji anyi peshi mbua mu Baluba bonso basanga ?
|
diandamuna |
Malu a kabukulu
Kumanya malu a kale (7°)
Pa bisanji bia Baluba
Wetu Mpoyi Jean-Médard wa kua Ciaba mmukonke se : Bisanji bia cikuna, bia mulundu, bia nsanzu ; ngoma ya bikasa, ya nsambi, madimba ne lunkumvu ta mudimba mbifumine penyi ? Bavua babimba diba kayi, kabidi bua cinyi ?
Malu a kabukulu
Kumanya malu a kale (8°)
Pa bintu bia bukalenga
Muanetu Mpoyi Jean-Médard wa kua Ciaba mmukonke kabidi se : Ndishilangana kayi didi munkaci mua bintu ebi bibidi bia bukalenga : Nsesu ne cilonda ?
|
diandamuna |
Malu a kabukulu
Ku Baluba eku (6°)
Muntu ne mamuenende anyi ne tatuende muenu
Munyaku udi webeja se : Ku kale, mu cisa cietu, muntu mulume kavua umonangana mpala ne mpala ne mamuenende to. Bivua kabidi nanku bua mukaji ne tatuende muenu.
Kadi lelu cibidilu eci ncijike. Dijika diacio edi ndimpe anyi ndibi ? Lejayi bulenga nansha bubi buadio.
Maciompakana
Maciompakana (11°)
Pa
mianda ya ditaba
Mubadi wetu, mamu Mushiya Christine, musombele mu Mbujimayi, udi wela nkonko idi ilonda eyi :
5.1. Ekeleziya udi dijinga ne muntu anu pacidiye ne bukole bua mubidi anyi ? Bua cinyi basadidi bakulu bakadi kabaciyi ne bukole, badi bamueka bu bantu balekelela ?
|
diandamuna |
5.2. Cikongo, ciocio cikale ne mulambu wa Misa umuepele mu dia lumingu, bidi bikengela bua cikale ne bisumbu bia misambo bibidi anyi ?
|
diandamuna |
Maciompakana
Maciompakana 12
Pa kalasa ka bbtm
Muanetu Cilombo Patrice, wa mu Cikongo cia Damien Munsanto ku Muene-Ditu, udi webeja se : Tudi tumvuila lumu lua tulasa tua bbtm anu ku bakua Kalonji ne ku Mbujimayi. Kadi kutuadijila mua Kanyiki too ne mu Muene-Ditu katuena tumvuaku lumu luatu nansha. mBua cinyi ?
Basonsodi ba mudimu ewu mbasue ne : Ku luseke lua Muene-Ditu kuikale anu bantu bapange mukanda anyi ?
Malu a kabukulu
Kumanya malu a bisamba bietu (9°)
Nzubu ya Bakwa Mukendi
Muanetu Nkongolo Ciongo udi webeja se : Ku nzubu yonso ya mukua Mukendi (bena Nkongolo, bena Cimpuma, bena Cibangu, bena Kansapuila, bena Kalenda, bena Mulumba, bena Kabula, bena Bilonda, bena Kabimba, bena Mbuyi, bena Kadima’a Mukendi, bena Ndaya, bena Cibangu Mpasu) : nzubu wa bukulumpe nnzubu kayi ?
Bibidilu bia ku kabukulu
Mua kupita nabio lelu (1°)
Muena Nzambi kumpala kua bifingu ne ndondo ya bankambua
Muanetu Kabundi Gaston, musonsodi wa bbtm mu Luanga, ku Ngandanjika, udi webeja se : Muena Nzambi udi mua kueyemena pende ku bifingu ne ndondo mitua kudi bankambua betu anyi? Cilejilu: Udi mua kubenga kudia bimue bintu bivuabo batue nabio ndondo, bu mudi kabotoboto, kasumbi ne bikuabo anyi ?
Nsombelu wa mu bantu
Pa nkoleshilu (°0°)
Ngikadilu ya bamue bana lelu
Muanetu Albertine Cidibi, wa mu Cikongo cia Mariya wa Bulenga ku Katombe, udi webeja se : Nsongakaji, muana wa bena Kristo balelela, kayi musue kulonda mibelu ya baledi bende, apo mmusue anu buendenda, tudi mua kuamba ne : mmufuane nganyi ? Bualu basombela bamba ne : muana udi wenza bidiye umona kudi baledi bende.
|
diandamuna |
Bibidilu bia ku kabukulu
Pa dibaka ne buena nzubu (°0°)
Muanetu Mbaya Mukadi Léonard, wa mua Musakaci ku Ngandanjika, udi ukonka se : Tatu muakunyi wa ku ditumba ditudi tulambula milambu, udi ungambila ne : Buela mu ditunga, usele mukaji muibidi, ulele nende bana bakuabo; wewe kuyi musue kusela, keba nansha mukaji mudisombele, ulele nende muana nansha umuepele, bua kushadi mupika wa ditumba dinudi nulambula edi to.
Ke meme kudikonka ne : Nanku kulambula nkudienza mupika wa bawudi ulambula anyi ?
Bana betu ngambilayi. Cindi mua kuandamuna tatu muakunyi ewu ncinyi ? Kabidi cindi mua kuenza ncinyi ?
|
diandamuna |
Malu a kabukulu
Kumanya malu a bisa bietu (10°)
Nzubu ya Bakwa Ndoba
Munyaku udi webeja malu adi alonda aa :
6.1. Nzubu ya mukua Ndoba wonso musanga ntete idi bungi munyi ?
6.2. Ku mine nzubu eyi, lejayikoku ya bakalenga ne ya babilolo.
6.3. Cine cisamba cietu eci dina diacio menemene nNdoba anyi nNdaba ? Nkambua wacio nnganyi?
Maciompakana
Pa bukalenga bua cinsangasanga (13)
Muanetu Kalemba Shimatu wa ku bena Kabimba udi webeja se :
mBimanyinu kayi bilenga bidi mua kuleja se : ditunga dia bantu didi mu luendu lujalame lua bukalenga bua cinsangasanga ?
|
diandamuna |
nsombelu mu bantu
Nsombelu mubi mu diku (5°)
Bena lelu belele nsuya manyi
mukaji mmunyanguke ne bayende cina
(muanda musomone mu "Njila uyile cingunga ...")
Mufundi wetu, Oscar Badibanga wa ku Citolo, nyewu muadije bualu panshi, bukuate ne makatala wamba ne : Kuselesha bana kudi bumbudi ba mbongo, badi basombele ku bina biayo, nkubi. Malu adi enzeka miaba ayo kaena kuamba. Umvuayi, muaba ewu tatu Oscar udi utulondela bualu buende bu bua bende.
Udi wamba ne: Mu cidimu cia 2000, nsongalume kampanda uvua mutombole muananyi wa bakaji muitu mu mbongo. Pammanyine bualu ebu, meme kujinga mua kuya kafunda. Kadi bantu kumbelabo. Diba adio meme kubikidisha nsongalume e kumuambila ne : Fila kantu kakese kadi mua kuleja se : ukadi muku. Kadi patuluka muananyi kulu, neushishe kufila biuma bionso. Ke yeye kufila mfualanga 5.000 ya muena Kongo, e kuyaye ne muena kuende.
Kuyilabo, bamane kulela bana babidi, nsombelu wabo e kubuela cishi. Mukala wa ba mulume, uvua musombele pende kuine kumbelu aku, e kuambila mukaji’a mukuluende ne : Yaya, bumudi tutu kaciyi ukutua mushinga, suaku bua mpingane pa muaba wende, ngambule bujitu buebe.
Muananyi wa bakaji, lungenyi bu lumate mu mayi, e kuitaba. Abidi mmale asatu mmipi, kuiyaye bua kundinga ne: Muku webe mmufue. Bakadi bampiane kudi bayanyi cina ewu. Yeye muine bayende cina ewu uvua mukadinge pende bena kuabo bia momumue. Kadi bu bisongakaja, lumingu lupita lumue, mulume wa kumpala puaa, kumbelu kuanyi. E kutuilanganabo bonso.
Ke pandi nnuebeja, nuenu babadi nanyi ba Munyaku, se: nNjila kayi undi mua kulonda ne cilumbu eci?
nsombelu mu bantu
Nsombelu mubi mu diku (6°)
Nsombelu mubi wa bena lelu
"Baledi ba lelu badi benda ne kavuambu"
Tatu Evariste Mbikayi, mubadi wetu,mmutufundile uleja dilaluka dia bena lelu. Tatu kampanda ne muena kuende, bafumine ku Ngandanjika, bavua biye kusombela kua muana wa bakaji uvuabo baseleshe. Kushalabo koku ngondo itanu, bikale balala anu mu nzubu mua muana amu; muku wabo pende uvua mubashile nzubu, uya kalala kua naka.
Muine muana wa bakaji ewu ne bayende bavua bafucidi. Bu muambilebo ne: Tototo ubangishile mfuanka, muana wa bakaji kufika too ne ku dilela, bakulumpe aba anu kacia bajame mu nzubu amu. Muana ukumbaja mbingu ibidi, bayende wa nsongakaji e kuasa cilumbu ne: Meme nendaleku mu nzubu muanyi emu bishi, bua ngikale ngambulaku muananyi?
Tatuende muenu umvua nanku tokutoku mangalangala ! Ubunduka panshi e kuasa dimututa, neaa ne : umvu muwampotedi anyi? Nsongalume e kunyema, awu pende kacia wadimatangana nende ne: ndi nkushipa. Pinapo, yeye ne muena kuende kumanyinabo nsongalume panshi ne bipendu.
Panyima, tatu e kupatula muanende wa bakaji buine butuku abu, e kuya nende. Ebi mbienzekele mu Misesa, munu mu Mbujimayi.
Nanku bana betu, nudi mua kupeshaku baledi aba mibelu kayi ?
|
diandamuna |
maciompakana
Maciompakane (14°)
Kumanya miaba misunguluke
"Bana betu nkebeshayi ..."
Muanetu Mpoyi Jean Médard, wa kua Ciaba, udi unulomba diambuluisha, nuenu babadi. mMusue kumanya muaba udi betu bena mena adi kuinshi eku basombele. Ke :
- Mbuyi Wetu Buila, mufundi wa mukanda wa « Bankambua betu ».
- Kazadi Lupemba, Nkongolo Ciepela, Kalombo Muata, Madi Kabuebue Kambulu.
- Kavuma Ditunga, mufundi wa mukanda wa "Kale ne kalela ka bisamba bietu".
Yonso udi mumanye muaba udibo amufundileku mu cibejibeji cietu cia Munyaku wa nsona
|
diandamuna |
masangu |