Mandamuna
2001
Pa Milambu ya kabukulu
mua kupita nayo lelu (3°)
M.5_6-7 : lukonko 9.
M.6_1-2 diandamuna 1
Mamu museledianganyi
Ku lukonko luela mu Munyaku 5:6-7: 9, pa muanda wa diselangana, tatu Mpoyi Jean Médard wa ku Bakua Sumba mmuandamune wamba ne:
Bua mamu ewu uvua muselelangane mu diku dia babayende, mmuenze bimpe menemene. Kadi bua bidi bitangila mulambu, badi bawulambula bayende, bualu mukaji ewu ne bintu bidiye mupete bionso mbia mulume. Bakulu pabo ne: "Ne bidima ne bihota, bionso mbipika bia lukasu".
Kadi mu meku makuabo a Baluba, badi ne bua kupingajila mamu ewu mpetu yende kudi bonso bavuaye muselele.
Nsombelu wa mu bantu
Bienzenza bia bena lelu (2°)
M.5_6-7 : lukonko 15.
M.6_1-2 diandamuna 2
"Kufumafuma mukenga ne diukuta"
Pa muanda ewu uvua muakula mu Munyaku wa 5_6-7:15, amu yeye Mpoyi Médard ewu udi uleja se:
Cibindi cidi cikuata bana, bualu bobo mbabuele mu malu a baledi adi kaayi abatangila to. Bua mibelu ya kusuikakaja nayo diku edi nyoyo eyi:
Bana balekele dibuelabuela mu mianda ya baledi.
Padiku bualu pankaci pa baledi, bana babukuacila batatuabo mukuabo, bua bobo babulongolole.
Bu mudibo balenge tatuabo bianza pambidi, bamufute nzolo.
Kadi nuenu baledi, mbimpe nunemekangane mu nsombelu wenu wa babidi, nuepele buendenda ne malu a bundu onso. Nenku lekelayi kukuacila bana malu a mu nzubu to, bualu nudi nubapisha cibindi
Nsombelu wa mu bantu
Nsombelu mu diku (6°)
M.5_6-7 : lukonko 10.
M.6_1-2 diandamuna 3
"Ba mulongo webe bakadi ne bana ku bena Nzemba".
Pa bualu ebu buvua mu Munyaku 5:6-7:10, muanetu Mpoyi J. Médard mmuambe ne:
Miaku eyi, baledi basombele bayamba misangu mivule mu ciji, nangananga padi muana wa bakaji ubenga bua kusedibua, musombe amu kuabo. Anyi pikala muana wa balume muenzavi, bamupesha lupetu bua kuselangana uludia, ba mulongo wende ne bakunyi bende bamane kusela, yeye pende ubanda upueka kayi lubanza.
Nsombelu wa mu bantu
Malu a mu bitendeledi
M.5_6-7 : lukonko 16.
M.6_1-2 diandamuna 4
Pa buena Nzambi
Pa muanda wa buena Nzambi uvua mu Munyaku wa 5: 6-7:16, tatu Charles Emmanuel Mbala wa mu Cikisha udi ufila pende butooke wamba ne:
Bana betu nudimuke bua bambi ba mafi. Tangilayi mu mukanda wa Mat. 7,15-20. Nuvuluke bivua bienzeke mu ditunga dia Unganda mu ngondo muibidi wa cidimu cia 2000 eci. Bua muanda wa nshikidilu mulongesha kudi bambi, bantu babutukile nkama ne nkama bamba se: Tukadi tuya mu diulu. Bionso ebi bivua bifumine ku malongesha makonyangale avuabo bapete.
"Beela nshiba mua macio...
Nsombelu wa mu bantu
Nsombelu wa bena lelu (3°)
M.5_6-7 : lukonko 17.
M.6_1-2 diandamuna 5
Pa cilumbu cia nsonga udi ufuila luesu lua nshima ne baledi bende,
Munyaku 5: 6-7:17, anu yeye tatu Charles Mbala udi wamba ne:
Nsonga ewu amanye ne: mamuende ki mmukenende to. Muledi udi amu muledi, udi ne bua kumushila kende kaba bualu udi mu luende lubanza. Indile payaye kuende, neashishe kupeta luende luesu. Pikalaye nsonga wa butooke, numubadile lungenyi luitanu lua mu nkoleshilu wa bansonga, ludi luakula pa kanemu ka baledi ne ka bakulu. Pabengaye kudilongolola ncilumbu ciende, neakuacile njila bualu.
Pa muakulu wetu wa Ciluba
Ngakuilu mululame
M.5_6-7 : lukonko 2.
M.6_1-2 diandamuna 6
'Kubanga' ta 'kubangisha'
Pa dishilangana dia miaku eyi "kubanga ne kubangisha", ivua mu Munyaku 5: 6-7, tatu Charles Emmanuel mmufile mandamuna mafuanangane ne akavua mapatuke mu Munyaku wa musangu mushale (*mandamuna_2000: 00DD)
Kadi udi ubela bansonga bua balekele kunyanga muakulu wetu ne dibuejabuejamu miaku midienzela bu ya ne: nkatu, kubangisha, kuluata, tumayi... Udi ubalomba kabidi se: Bikale basombe ne bakulumpe bua bashikuluje muakulu wetu.
Mbuji wa nyima
Amu yeye tatu Charles, udi wela tatu Kalonji Emmanuel wa ku Cibila tuasakidila muvule bua diumvuija babadi ba Munyaku mushindu utuadijile muanda wa mbuji wa nyima ne kipacila kawu. Udi ulomba babadi bakuabo bua bumvuije pabo muanda wa bibindi ne kipacila kawu, ne mushindu wa kuwulongolola.
(NB: pa mbuji wa nyima, bafunde kudi tatu kalonji Emm mu M 5_6-7: d13 (00BB2); bakonke kudi Kasaka mu M 5_6-7: L13; bandamune mu M 5_8-9: d4, kabidi ne mu M 8_1: d1 ; bua mbuji wa buledi tangilayi ku M6_3-4: d1.2.)
Pa nsumuinu ya bankambua
Ngumvuilu (5°)
M.5_6-7 : lukonko 12.
M.6_1-2 diandamuna 7
"Mushamusha pa ditamba ..."
Pa lusumuinu lua ne "Mushamusha pa ditamba, mfiondo pa dimpaka" luvua luela mu Munyaku wa 5: 6-7, wetu Mpoyi Jean Médard mmufile diandamuna edi.
Muntu wa mu diku dienu udi mua kufua, kadi e kukushila muanende bua umukoleshe. Padi muana ukola, wewe kubanga didima nende budimi e kumuambila ne: Pakola bia mu budimi ebu ndi nkuselela. Dia dipola bia mu budimi, tatu ne mukajiende badi bumvuangana baselele wabo muana uvua kayi mukuate mudimu awu to. Muana'a nshiya pende eku udidila mundamunda ne: Bu wanyi tatu muikalepu, nenku wanseledi.
Kupita matuku makese, tatu wa nzubu kufuaye. Ke bantu e kuela meji ne: bamushipi kudi tatuende wa muana'a nshiya ewu, bua ne: Udi unkengeshila muananyi. Ke madilu pawo kulunguluka mu diku emu.
Munyaku pawu udi unuebeja se: "Kadi nuenu, babadi betu, nudi nuamba penu bishi pa bualu ebu? Andamunayikoko."
Pa nsumuinu ya bankambua
Ngumvuilu
M.5_2-3 : lukonko 4.
M.6_1-2 diandamuna 8
"Kabimbi mucimbe"
Pa lusumuinu lua "Kambimbi mucimbe" luvua mu Munyaku 5: 2-3 : 4, mamu Muadi Scholastique wa mu Inera ku Ngandanjika, udi uleja pende se:
Kambimbi Mucimbe uvua cilembi munene, mumanya kudi bantu bonso ne babilembi nende. Uvua wa Bena Kanyiki. Nansha nyama yeye mubuele mu ditu bunene kayi, Kambimbi uvua ulonda e kuasa. "Nyama ikungula yenda iya": Nyama ayo ivua ifuma ku Baluba, mikale yenda mu cisumbu cinene, mitangile kua Kanyiki. Pavua cilembi kampanda uyimona, uvua ubikila binende mu kashiba bua kuyijikabo ne kuyasa. Malu aa mmamona kudi bankambua betu ne mesu, e kutulondelabo petu. Ki nnsumuinu to.
M.6_3-4 diandamuna 1
1.1.: "kudila buteke ..."
1.2.: mbuji wa buledi
Ku nkonko miela mu Munyaku 6_1-2: 1 ne 2, tudi bapete mandamuna a kudi betu aba: Zacharie Kamuena wa ku Lukalaba, Albert Nkongolo Ciongo wa mu Kizito, Victor Kabongo wa mu Mbaga Tuzinde, Musenga Patrice wa ku Cibila, Mpoyi Cimankinda wa ku Bakua Sumba ne Léon Mbuyi wa mu Kasavubu. Umvuayi:
M.6_3-4 diandamuna 1.1.
"Kudila buteke nkumona webe"
Babadi betu aba badi bamba mushindu wa muomumue se: Bana aba kabena mua kuiya kudila mamuabo mu lubanza to, bualu bavua babenge mua kudila tatuabo. Kadi bua kuakaja benze nunku:
Bateke madilu a tatuabo mu lubanza luende dituku dijima, bamuange bantu. Pashishe bateke a mamuabo dituku dibidi. Bualu bobo kabayi benza nanku, badi baleja kansungasunga. Bamue ba ku batufundidi aba mbasakidile bamba ne: Pikala bana bamane kudila tatuabo ne mamuabo matuku mashilangane, nanku dituku dikuabu, badi mua kusangisha madilu onso abidi muaba umue. Bualu madilu menzela ku mpenga kaena amanyika kudi bena diku to.
M.6_3-4 diandamuna 1.2.
Pa muanda wa mbuji wa buledi
Bilondeshila ngenzelu ya bisa bietu, mbuji wa muana wa kumpala, mamu udi umudia ne bakenende bonso, wangata yeye luseke lujima ne bia munda.
Mbuji wa kua muana muibidi udi umudia ne bana babo. Kadi bamue basombele bangata bintu bidibo bapeta ku mbuji wa kumpala awu, batumina bana babo.
Amu pa muine muanda ewu, tatu Zacharie Kamuena udi usakidila ne: Mu ngenzelu yonso eyi, cipite buimpe ncia se: Mamu alambule mbuji wa buledi kudi bana babo, bualu nguende mulambu wa kalumbandi udiye ulambula.
Tatu Albert Ciongo udi usakidila pende se: Mamu yonso enze cidibo benza mu diku dia babayende.
(Muanda ewu wa mbuji wa nyima ta mbuji wa buledi ukavua mu cialu mu Minyaku ya cidimu cipite cia 2000, bilondeshila lukonku luela kudi Kasaka kakulu mu M5_6-7: lukonko 13; bua Cikoso cia mandamuna, tangilayi mu M6_1-2: d6.)
Pa milambu
Pa diselesha bana bakena ba mulambu
M.6_1-2 lukonko 3
M.6_3-4 diandamuna 2
Didituila citungu cia buku
Tatu Jean Médard Mpoyi ne tatu Albert Nkongolo mbandamune ne:
Tatu yeye mumane kujikija milambu yonso ya mishika, kakuena bualu kabidi to. Udi udituila citungu cia buku bua bana badi balonda bu mudiye musue.
Zacharie Kamuena udi wamba pende se: Mabanza a mishika wowo mamane kujika, tatu udi mua kuenza cidiye musue. Kadi mbimpe abikileku muena diku nansha umue, bualu bakulu bambile ne: "Cimona babidi ki nciela mpata."
M.6_3-4 diandamuna 3
Milambu ya mayi a munda
Bana betu aba, Albert Nkongolo ne Zacharie Kamuena, badi bamba ne:
Muana ewu mmuenze cilema, bua pavuaye musangishe mfualanga ya eku ne ya eku, kayi muambe to. Bua mulambu wa mayi a munda wowo uyaya amu kudi tatu. Tatu abambile bua umue wa kudibo apingajile mukuabo biende bivuaye mufile.
Muanetu Mpoyi Jean Médard mmusakidile pende ne: Umue wa ku baseledianganyi babidi aba apatule kantu, apingajile mukuabo. Pikala dimona dia mu diku dikala dikole, disangila dia lupetu bua kuselela muntu ki ndibi to. Kadi milambu yoyo yenzeke amu bu pa cibidilu.
Pa Nsombelu wa mu bantu
Nsombelu mu diku (1°)
M.6_1-2 lukonko 5
M.6_3-4 diandamuna 4
Pa muanda wa mvita kashipa malela
Pa muanda ewu wa matandu ne mvita ivua mienzeke pankaci pa bana ba muntu babidi, tatu Mpoyi Jean Médard udi uleja ne:
Bantu bobo batuilangane katungu, bena diku basombele badisangishe, balonge bualu, pashishe bakosela bena mvita cibawu. Mutuidianganyi wa katungu udi ufuta nzolo nansha mbuji, uvuabo batuile pende udi ufuta nzolo ne maala; pashishe badi bababela bua kabapingaji kabidi.
Tatu Albert Nkongolo ne tatu Zacharie Kamuena badi bamba pabo ne: Pa muanda wa katungu ewu, kakuena cilumbu cia mfutu to. Cidikoko cidi amu mubelu wa kubueja nawu diumvuangana. Bualu muana kena ne bukokeshi bua kutuila mukuabo katungu to.
Muanetu Léon Mbuyi udi uleja pende se: Mbimpe bua muana uvuabo batuile katungu awo, aye kadisenga kudi yayende, ne amupeshe kantu ka kumutokesha naku ku muoyo.
Pa nsumuinu ya bankambua
Kadimu kalomba kudi Munyaku
M.6_1-2 lukonko 16.1.
M.6_3-4 diandamuna 5
Pa Dishilangana dia mianu ne nsumuinu
Bana betu aba, Liévin Kashala, musombele mu Muya, munu mu Mbujimayi, ne Mpoyi Jean Médard wa ku Bakua Sumba, mbafile mandamuna adi alonda aa:
Muanetu Liévin udi wamba ne:
* Muanu udi uleja malu malelela avua menzeke munkaci mua bantu, mu bikondo bishale. Malu aa mikale aleja nsombelu muimpe anyi mubi udi nende bamue bantu. Bu mudi mafi, budimu, buivi, dilalakana, cisumi ...
* Nsumuinu idi ileja payo malu menza kudi bantu, kadi bikale baamba mu mipinganyi ne mifuanu. Nsumuinu idi kabidi difuanyikija dia malu adi kaayi menzeke bulelela to. Cilejilu: Lusumuinu lua Cilembi ne Lungonyonyo.
Mpoyi Jean M. udi usakidila pende ne:
* Muanu mbualu buamba mu miaku miciungulula anyi misokoka. Cilejilu: "Kambele mayi komba bululu, mulunda muimpe wamulamata, mulunda mubi wamulekela".
* Nsumuinu mmalu mamba mu mifuanu. Ndifuanyikija bualu buenzeka, anyi buenza kudi bantu kampanda, kadi buikale bulonda njila wa manaya nansha wa muyuki. Cilejilu: Lusumuinu lua Kabundi ne Nkashama.
Pa bibidilu bia kabukulu
Kumanya bibidilu (2°)
M.6_1-2 lukonko 8
M.6_3-4 diandamuna 6
Pa diela dia nshima ku cipanda
Anu yeye tatu Mpoyi Jean Médard udi wamba ne:
Mfualanga idi bantu balomba kumpala kua kudia nshima kayena ne bualu busunguluke menemene to; badi mua kuyilomba anyi kubenga kuyilomba. Cidi ne bualu nkudia bia didia bidibo bafila.
Wetu Léon Mbuyi udi usakidila pende ne: Kalombela ka kantu ka diela naku nshima ku cipanda nka kudisanga ne bankambua bua bashale mu lubanza amu. Pashishe kumpala kua kudia badi banji kubelela nshima ne nyinyi panshi.
M.6_5-6 diandamuna 1.
1.1.: "kudila buteke ..."
1.2.: mbuji wa buledi
Tatu Mukendi Valérien wa ku Kasansa mmufile mandamuna mafuanangane ne akavua mapatuke mu Munyaku wa 6_3-4
M.6_5-6 diandamuna 1.1.
"kudila buteka nkumona webe"
Udi wamba ne: Bana banji kuteka madilu a tatuabo, pashishe bavuluke mamuabo. Mvula kalokela, buowa buamena anyi ?
M.6_5-6 diandamuna 1.2.
Pa mbuji wa buledi
Tatu Valérien mmuleje ne: mBimpe mamu adie bintu ne bana babo anyi ne bakenende. Bualu bintu mbintu, bantu mbantu. Bakulu ne: Kulela kua muanenu nkuebe nkulela.
M.6_5-6 diandamuna 2.
Tatu Musenga wa mu Cikongo cia Philippe wa Bulenga mu Kasavubu mmututumine wende mukanda:
Bua mulambu wa mayi a munda
Tatu ewu mmusakidile diandamuna ku makuabo avua mapatuke mu Munyaku 6:3+4 (diandamuna 3) wamba ne:
Mayi a munda ndibanza, ki mmulambu to. Nanku umue ku baseledianganyi babidi aba alujile mukuabo bintu bivuaye mufile; bualu kuetu kunu, mukaji basombele bamuselelangana amu kudi muntu umue. Muntu udi walujila mukuabo bintu awu, ke udibo ne bua kulambula mayi a munda.
Milambu ya kabukulu
Mua kupita nayo lelu (1°)
M.6_3-4 lukonko 2
M.6_5-6 diandamuna 3.
Mulambu wa kaku bua bana ba mu bipangu
Muanetu Albert Nkongolo mmuandamune wamba se: Tatu yeye muikale ne bakaji cipangu, muikale kabidi ne bana mulongo, kadi bende ba tatuende bonso bamane kufua; diba diafuaye pende, bana bende badi ne bua kulambulangana munkaci muabo, bilondeshila milongo yabo; bualu bonso ki mbaledibue amu diba dimue nansha.
Muanetu Dominique Mutombo udi wamba pende se: Tatu yeye mufue, bana bonso aba badi ne bua kulambula bakulu anyi bakunyi ba kakuabo, muledi wa tatuabo. Kadi pikala aba bonso babutuke, bana badi ne bua kulambula mukuluabo bonso.
Pa bibidilu bia kabukulu
Bienzenza bia bena dibaka
M.6_3-4 lukonko 3
M.6_5-6 diandamuna 4.
Bua mukaji mudipatuile bintu mu nzubu
Pa muanda wa mukaji mudipatuile bintu mu nzubu, uvua muelele lukonko mu Munyaku 6_ 3-4, muanetu Nkongolo Ciongo wa mu Kizito mmuandamune wamba ne:
Ku kale, mukaji yeye mudipatuile bintu mu nzubu, kumpala kua kubipingajaye bavua bamulomba mfutu. Kalombela ka mfutu eyi nka se: kenji kabidi cilema civuaye muenze kumpala acio to.Yeye mudibuejile bintu, kayi mufute kakuena bualu to. Mambu neamukuate amu pikalaye mudie pende mfutu ya bakuabo.
Amu pa muine muanda ewu, muanetu Dominique Mutombo wa mu Cikongo cia Marcel wa Bulenga mu Bipemba, udi usakidila pende wamba se: Padibo babenga bua mukaji kadibuejelaye bintu mu nzubu, bidi amu bua kukolesha mukenji. Diba adio, amu bayende cina ke udi ne bukenji bua dimubuejila bintu mu nzubu; bualu ki ngua kuabo to.
Malu a bankambua
Ngenyi ya bena kale
M.6_1-2 lukonko 15
M.6_7-8 diandamuna 1.
"Muluba wa Kabamba"
Muanetu Mpoyi Jean Médard wa ku Bakua Sumba udi wandamuna bidi bilonda ebi
Mu miaku eyi mbasue kuakula bua muana mulela wa Baluba. Muluba wa Kabamba wa kadianganyi nkunda: ngudi kayi witaba bumbakanyi ne muntu mukuabo to.
Pa Nsombelu wa mu bantu
Pa diselangana (3°)
M.6_1-2 lukonko 14.5.
M.6_7-8 diandamuna 2.
Bua nsongalume musue kusela nsongakaji mulela umue kuabo
Tatu Ciebue Fernand, musombele ku Katombe, mmuandamune wamba ne:
Baledi aba mbenze bibi. Mbimpe balekeele muanabo wa balume budikadidi bua kubuelaye mu dibaka didi Mulopo mumusunguile. Tudi tulomba nsongalume bua aye ku ciondopelu ne nsongakaji bua kudipimisha
Pa Nsombelu wa mu bantu
Nsombelu mu diku (7°)
M.6_1-2 lukonko 14.7.
M.6_7-8 diandamuna 3.
Pa muanda wa dilekela bana ba nshiya mu meku
Tatu Ciebue Fernand mmuandamune ne:
Mu meku mavule kamuena nsombelu wa buena muntu kabidi to. Batatu bavule badi badieyemena ne babenga mua kuambula bujitu bua mukaji'a mufue ne nshiya yende.
Kadi nansha biobio nanku, bamamu bakuabo ba lelu badi batekela babayabo mukawu, babakandika bua kabapianyi mukaji'a mufue ne bana ba nshiya to. Badi beela meji se mbena buloji, badi mua kudia wanyi mulume ne banyi bana. Matuku aa kabidi batatu bavule badi beepuka disaama dia Sida kudi mukaji anyi bana ba mufue.
Tatu Kabuya Kamanda wa ku Lukangu udi usakidila pende ne:
Badi bapiana mukaji ne bana bende bilondeshila nsombelu uvuaye nende mu diku dia babayende. Kabidi bakaji ba bungi badi basue kuupula lufuila ne bena diku dia ba mulume, pashishe batomboka, baye kenda ciendenda kabayi kabidi ku mikenji ya bena diku to. Kabidi matuku aa masaama kabukabu adi mu ditunga; ke padi bantu babenga dipiana dia mukaji 'a mufue.
Pa Nsombelu wa mu bantu
Nsombelu ne bakuabo (2°)
M.6_3-4 lukonko 1
M.6_7-8 diandamuna 4.
Pa muanda wa bivi
Muanetu Léonard Ntambua, wa ku Mukeba mu bena Kabeya, mmuandamune se:
Patudi tukuata muivi, tumuosha, mbimpe bua etu meji a bena mubidi. Kadi tuamanya se : Muntu mmufuka ku cimfuanyi cia Mvidi Mukulu. Tuetu bamuoshe anyi bamushipe, tudi batupakane. Vulukayi miaku ya Yezu ya ne: "Udi kayi ne cilema adianjile kumutapa dibue". Bankambua pabo ne: "Mulengele kabula kalema..."
Bua kumuepula ku cilema ciende, mbimpe tumufile kudi aba badi ne bukokeshi pa bantu, bua bamufucishe cibawu. Katuena mua kumulekela cianana to, bualu neatungunuke amu ne bubi. Bua ngenyi ya Mvidi Mukulu tudi mua kumubela ne Mikanda Minsanto, kumuleja bubi buende ne njiwu idi mua kumufikila. Bankambua bobo bavua bashiya muivi ne cimanyinu pa mbidi, bu cia dicio dikosa, disu dishipa, bua ikale mumanyike kudi bonso.
Pa Nsombelu wa mu bantu
Nsombelu wa bena nzubu (1°)
M.6_3-4 lukonko 4
M.6_7-8 diandamuna 5.
Pa dibanjija bena nzubu bapiabapia
Tatu Crispin Maweja, wa mua Macici ku Muene-Ditu, mmuandamune wamba ne:
Ngenzelu wa dibanjija bena nzubu badi batambula mmuimpe menemene, bua kumona mua kubatua nyama ku mikolo ne kupesha cikadilu eci lumu. Bualu tusombele kabidi tulambula basadidi bakulu kantu padibo batambula. Nenku bu mudi badiambike ne basadidi bakulu bapatukila mu dibaka, tudi mua kubenga kufila kantu ne kunemeshisha cikadilu eci bua cinyi?
M.6_7-8 diandamuna 6.
Pa bungi bua misoko ya bena Ciyamba
Bana betu aba, tatu Patrice Kalala Mashika wa ku Ngandanjika ne tatu Kamuena Zacharie wa ku Lukalaba, mbandamune bamba ne:
Misoko ya Ciyamba ivua 10, kadi mmishale 9. Mena ayo ngwowo aa: Mpiana, Kanyana, Nsana, Manda Mbaya, Kaseki, Luanga, Kafumbu, Mpiana Mukala. Bua tatu Kalala Mashika musoko wa 9 udi Manda Masengu. Ne bua tatu Kamuena musoko wa 9 udi Mulumba.
Misoko eyi mmishale bena Ciyamba bilondeshila ndondo uvuabo batue ciapamue kudi bantu ba kale.
Ciyamba ewu uvua muntu mukaji wa bakua Kalonji, "Ciyamba wa Kaci". Misoko eyi kumuangata e kumuteka bu cimanyinu cia ndondo wayo.
Ciyamba ewu mmujiika ne muoyo, muikale mupatula maboko ne mikolo ku mukuna. mBamujiike kumpenga kua njila mucibula maboko ne mikolo. Uvua mushale matuku a bungi amu ne muoyo, kufuaye pashishe. Lukita luende lucidiku too ne lelu mua Dipumba, kua Mpiana.
Musoko wa bena Manda uvua umue. Kadi batoke ba bena Beleji bavua bawukosolole mu bitupa bibidi : Citupa cia bavua basue kudima ndanda ne cia aba bavua babenge. Ke padi Manda mushale Mbaya ne Masengu.
Munyaku pawu udi webeja ne: Mudi bakuetu balonde emu, ke muomu menemene anyi? Andamunayikoko !
Pa Nsombelu wa mu bantu
Nsombelu ne bakuabo (3°)
M.6_5-6 lukonko 1
M.6_7-8 diandamuna 7.
Pa kasambu ka "muivi wa Mangala"
Tatu Tharcisse Ciamanga udi wamba ne:
Mangala uvua mutoke wa Mbulamatadi. Pavuabo bakuata muivi bavua baye nende kudiye, benda bimba ne: "Muivi ee wa Mangala…".
Pa Nsombelu wa mu bantu
Nsombelu mu diku (8°)
M.6_3-4 lukonko 5
M.6_7-8 diandamuna 8.
Pa muanda wa nsongalume ne ciombe cia mukajiende
Tatu Crispin Maweja mmuandamune se:
Ngelelu wa meji wa tatu udi muimpe. Bualu ki mmudiangacile ciombe to; kadi mmulombe. Bivua'a kuikala bimpe bu muana ewu mulombela tatuende ciombe kudi mukajiende pa mutu pa kumuandamuna ne: Ciombe ncia mukajianyi. Bu tatuende wa mukaji mulombe, uvua'a kuamba cinyi? Ke pandi ndomba kudi bena nzubu se: Ikalayi ne dinanga kudi baledi ba nseke yonso ibidi. Mikanda Minsanto payo idi ilomba bana bua bambuluishe baledi babo, nangananga pakadibo bakulakaje.
Pa Nsombelu wa mu bantu
Nsombelu mu diku (9°)
M.6_3-4 lukonko 6
M.6_7-8 diandamuna 9.
Pa muanda wa tatu uvua munyoke bana ba balume, munange amu ba bakaji,
Tatu Kazadi Bruno udi wamba yeye ne:
Ngenzelu wa tatu ewu mmubi menemene. Kena ne muoyo mulenga wa buledi to, bualu udi ne kansungasunga. mMunyoke bana ba balume, cikole muikale udia biabo. Mulopo uvua mumupeshe bana abo, udi pende ne kansungasunga anyi?
Pa mianda ya kale
Kumanya malu a kale (3°):
pa kasambu ka "Ntenga"M.6_5-6 lukonko 2.1.
M.6_7-8 diandamuna 10.
Maala mmafume penyi?
Tatu Ciamanga mmuandamune ne:
Maala kaavua anu ku bakua Kanda to. Acio civua dina diakanangane ne musambu uvuabo bimbile muntu bua kumukuata. Maala a cimbuku mmatuadijile mu Bakua Kalonji, a kapia wowo mmafumine kudi ba-Arabe.
Pa mianda ya kale
Kumanya malu a kale (3°):
M.6_5-6 lukonko 2.2.
M.6_7-8 diandamuna 11.
Pa
kasambu ka ne:
"Ntambua wa lumana midioku…"
Tatu Ciamanga mmufile diandamune ne:
Ntambua uvua wa bena Citolu. Citolu ne Kapuya mbantu bamue. Payi Ntambua kiba midioku mua Kapuya, e kumutapabo.
Kufucishabo Citolu cibawu cia buivi. Ke kuambilabo Kapuya pende ne: "Futaku cibawu cia muwedi mashi panshi". Kadi Kapuya kubengaye. Ke panudi numone lutatu lumuvudile, kayi mua kusomba mu ditalala kaba kamue matuku mulongo.
M.6_7-8 diandamuna 12.
Pa dibenga kufidila mukaji lupetu
Tatu Ciamanga udi ufila lungenyi ne:
Bateke muku ewu ku cilumbu. Pabengaye kufila lupetu, tatu angate muanende wa bakaji, apingane nende kumbelu.
Milambu ya Kabukulu
Mua kupita nayo lelu (2°)
M.6_5-6 lukonko 4
M.6_7-8 diandamuna 13.
Pa muanda wa mamu uvua muselele muanende wa balume ne mbuji wa kua muanende wa bakaji
Tatu Ciamanga Tharcisse udi wandamuna ne:
Mulambu uyaya amu kudi tatu, bualu bionso mbifumine kudiye.
(Bua muaku "Ngalaala" tangilayi M6_10: d5.)
M.6_7-8 diandamuna 14.
Pa dishilangana dia Mfumu ne Mukalenga
Tatu Ciamanga mmuandamune se:
Mfumu ke udi mupite mukalenga. Bonso badi baasa cipangu; mfumu ne ciende cia bumfumu, mukalenga ne ciende cia bukalenga. Tatu yeye muikale mukalenga, kumpala kua kubikuka, udi ubufila kudi muanende, pashishe ubikila bantu bua kubaleja. Bua bivualu bia bamfumu, bavua bavuale ciseba cia nkashama, madiba, mukaba wa ciseba cia ngomba'a ngole, nsala wa nkusu ne bikupa bia menu a nzevu ne busanga bua kambuita, nsesu pa dikaya ne dikombo mu bianza.
Pa bibidilu bietu bia kabukulu
Ku Baluba eku (1°)
M.6_5-6 lukonko 5.3.
M.6_7-8 diandamuna 15.
Pa muaku "Cibanji"
Tatu Ciamanga mmuandamune se:
Cibanji ngewu udi ujadika difila dia lupetu ne bionso bidi bifidibua ku buku.
M.6_7-8 diandamuna 16.
Pa bulela bua bena diku
Tatu Ciamanga udi uleja se:
Muana wa manseba, wa tatu mukaji ne wa mamu wa ku dibaka dikuabo, bonso aba mbilongo biebe. Kadi wa tatu mukaji ne wa mamu wa ku dibaka dikuabo kuena mua kudia lupetu luabo to; amu lua muana wa manseba udi mua kuselangana nalu.
M.6_7-8 diandamuna 17.
Pa didia dia nzolo wa bakishi
Anu yeye tatu Ciamanga Nkashama muambe ne:
Bakaji kabavua badie nzolo wa bakishi to,bualu nzolo mmukese, kadi bavua mua kupeta amu nyinyi wa mbuji mubishi.
M.6_7-8 diandamuna 18.
Pa lukonko lua kumanya mukalenga Kanguvu
Tatu Ciamanga Lumina mmuandamune se:
Kanguvu uvua mfumu wa kale wa Bakua Kalonji. Ndi mumanye amu dina dia Kanguvu wa mukalenga Cibangu. Diku diabo mmu bena Kayembe, bena Cinanu. Yeye ke muabanyi wa malaba a bakua Kalonji.
Munyaku pawu udi usakidila se: Tukadi bumvue ne:dina dia Kanguvu nNgeleka.
Pa bibidilu bietu bia kabukulu
Ku Baluba eku
mianda miciompakane
M.6_5-6 lukonko 5.10.
M.6_5-6 lukonko 5.11.
M.6_5-6 lukonko 5.12.
M.6_5-6 lukonko 5.13.
M.6_5-6 lukonko 5.14.
M.6_7-8 diandamuna 19.
Tatu Ciamanga mmufile kabidi mandamuna ku nkonko mishilangane ivua mu Munyaku, 6_5-6
M.6_7-8 diandamuna 19.1.
Pa miaku : 'kupengama' ne 'kuladikija' :
Miaku eyi idi yamba malu mashilangane.
M.6_7-8 diandamuna 19.2.
Pa muanda wa muana wa mu mafuwa
Biuma biende badi babidia kudi batatuende, pikalabo bamanyike; cianana mbia bamansebende.(*kt.M.6_9 diandamuna 4)
M.6_7-8 diandamuna 19.3.
Pa kasumu ka ne "Bukulu ntubesa…"
Muaku 'tubesa' udi uleja dishilangana dia milongo mu dinemekangana.
M.6_7-8 diandamuna 19.4.
Pa ngenzelu wa bena mbongo
Badi baye kudia mu nzubu ya bidiilu, kumbelu bana bashale badie mukodikodi. Malu a bena mbongo ki nga dilondolola. Acio nciabo cibidilu.
M.6_7-8 diandamuna 19.5.
Padi buku bufua
Basombele babala nzolo kuetu kuneku; kadi bua matunga makuabo badi babala nkudimba.
M.6_9 diandamuna 1.
‘Mfumu’ ne ‘Mukalenga’
Tudi bapete mandamuna mashilangane: Bana betu aba, Kamuena Zacharie, Nkongolo Ciongo, Mpoyi Cimankinda ne Kalala Kaladi-ku-bajangi, badi baleja se:
Mfumu ke udi ku mutu kua mukalenga, kabidi yeye muine ke udi mua kubikila cipangu cia bukalenga. Mukalenga mmfumu wa kuulu, Mfumu mmukalenge wa panshi.
Muanetu Nkelende udi uleja yeye se: Mukalenge ke udi ku mutu kua mfumu, bualu bukalenge ke budi buteke mfumu mu nkuasa, bumufulamu kabidi.
M.6_9 diandamuna 2.
Pa muanda wa mukoshi wa buloba bua mukua Kalonji
Ku lukonko elu tudi bapete mandamuna a kudi betu aba: Jean-Pierre Kalala Kaladi-kubajangi wa mu Kizito, Joachin Kabuta wa mu nsangilu wa Lufingila ku Bwa Cimanga, Jean Médard Mpoyi wa ku bakua Sumba, Cimanga Nkelende wa mu Cikongo cia Joseph wa Bulenga mu bena Cibuabua ne Lufuluabo André wa ku Inera.
Buonso buabo mbandamune baleja se: Buloba bua mukua Kalonji buvua buabanya mu bitupa kudi Ngeleka Kanguvu, muana wa Cibangu Mpasu.
Musoko wabo ngua bena Kayembe, mua Cinanu. Dina dia Kanguvu mmudipete bua pavuabo bamulambule nyama wa nguvu muele muonji mu nshingu ne muoyo kudi muena Cisuaka.
M.6_9 diandamuna 3.
Pa muanda wa mbuji wa bakishi
- Muanetu Joachin Kabuta udi umvuija nunku: Mbuji wa bakishi, bantu bonso bavua bamudia cianana. Kadi bua bamamu, bobo bavua bapeta nyinyi mubishi. Kabavua badia uvuabo beelele bakishi to. Mu cikoso, tatu Kabuta udi uleja se: Bakaji kabavua badia bielela bakishi to.
- Tatu Albert Nkongolo udi ulunga pende ne: Mbuji wa bakishi bavua bamudia kudi bantu bonso pa kumusha bamansebende wa muntu. Kadi bua nzolo, bavua bayidia anu kudi bena diku dimue.
-Tatu Mpoyi Cimankinda udi wamba yeye ne: Luesu luvuabo bipikila nzolo luvua pa bule.Bakaji kabavua mua kululenga to, bualu bakishi mbatatuabo muenu. Bua nyinyi wa mbuji, bakaji bavua bakamudiile ku mpenga, bamuipikile mu yabo ngesu. Mishika'a nkunde ivua idia yoyo bintu ebi kakuyi bualu to.
- Kadi tatu Ilunga Alphonse udi wamba yeye ne: Nzolo wa bakishi uvua nzolo wa lukuka, ke pavuabo badinga ne: Bakaji kabamudi.
Pa bibidilu bietu bia kabukulu
Ku Baluba eku
M.6_5-6 lukonko 5.11.
*Tangila: M.6_7-8 diandamuna 19.2
M.6_9 diandamuna 4.
Pa muanda wa muana wa mu mafuwa
Nansha mukavubo bandamune mu Munyaku wapici ewu, tudi bapete amue mandamuna a kudi betu aba:
- Tatu Zacharie Kamuena ne tatu Ilunga Alphonse mbandamune mushindu wa momumue, baleja se: Nsongakaji yeye mulele muana wa mu mafuwa, muine muana ewu muikale pende wa bakaji, pamuselabo, biuma nebiye amu kudi tatuende. Bamansebende kabena mua ‘kudiila nzolo buipaci’ to.
-Wetu Jean Médard Mpoyi udi wamba ne: Pikala tatuende wa muana mumanyike, nebamulubuile bintu biende.
Bamansebende wa muana nebapete bobo amu mbuji wa buledi. Kadi pikala tatuende wa muana kayi mumanyike, bamansebende nebadie bintu abio kakuyi bualu to.
-Wetu André Kambaja wa ku Inera ne tatu Nkongolo Ciongo badi baleja se: Kakutu muana wa mu mafuwa to; bualu muana yonso ewu udi amu ne tatuende. Bua kulubulula muana ewu, lupetu neluye amu kudi batatuende.
Munyaku pawu udi ne dielakana pa diandamuna dia ndekelu edi. Nudi bamone penu bishi?
Nsombelu wa mu bantu
Nsombelu wa bena nzubu (2°)
M.6_5-6 lukonko 6.1.
M.6_9 diandamuna 5.
Pa nsombelu wa bena nzubu
Ku lukonko luela mu Munyaku wapici ewu, lua ne: Kupanga muyuki pankaci pa bena nzubu kudi kulela cinyi, tudi ne mandamuna a kudi betu aba:
- Shambuyi Cimanga Nkelende mmuandamune se: Dipanga muyuki mu nzubu didi dilela njiwu ya bungi, mine njiwu eyi mmifuane kufikisha bena nzubu ku dipanduluka.
- Muanetu Kalala J.-Pierre udi uleja ne: Mu nzubu mudi kamuyi muyuki mudi mupatuka bipeta ebi: difua dia dibaka mu lungenyi, disokokangana dia bintu, dibenga kuambilangana bulelela, dipanga nkoleshilu mulenga wa bana ne dielelangana meji mabi.
- Tatu Kamuena udi wamba yeye ne: Muaba udi kawuyi muyuki udi ubuela dikenga, bulanda ne diladikangana ne nzala.
-Ne wetu Mpoyi Cimankinda udi wandamuna ne: Dibula muyuki kudi bena nzubu didi dilela bubi ne matapuluka.
Pa mianda ya kale
Kumanya malu a kale (3°)
M.6_5-6 lukonko 2.4.
M.6_9 diandamuna 6.
Pa ciambilu cia ne
« Kuenji kalolo bu ka Muteka »
- Tatu Joachin Kabuta udi uleja se: Muteka uvua muena mucima. Bobo bamujikile ne mbuji ku cisuku, uvua wambila muenaye ne: Mvua nkutentemuinaye bua kumuteka pa muaba udi bisonsa; bua ne: Pawumvua nanku, wamulekela. Ke kudi kufuma muaku ewu. Muteka uvua wa bena Mukendi, bena Kabangu.
- Tatu Zacharie Kamuena udi uleja yeye se: Muteka uvua muntu wa kalolo ka bungi. Cikondo kampanda uvua umbukila kuabo, uya mutangile ku bena Kayembe. Pafikiye mu bena Muteba, mutudi tubikila ne: mmu masangu a mua Kabeya Symphorien, wasanganyi mamu kampanda musuike mbuji wende mu mabue. Ke Muteka kupetaye muoyo wa dinanga bua kujinguluila mamu mbuji ku dibue, bualu uvua mua kufua. Bantu bamona nanku, e kuela mbila ne: "Monayi muena mucima, nyawu wiba mbuji !"
Pa bibidilu bietu bia kabukulu
Ku Baluba eku (1°)
M.6_5-6 lukonko 5.7.
M.6_9 diandamuna 7.
Pa mbikidilu wa ne:
« bena Mpiana mba musomba »
- Muanetu J.-Pierre Kalala mmufile diandamuna edi: Padibo babikila bena Mpiana ne: ‘mba musomba’, se mbua pavuabo babasombe kudi bakua Mulumba bua kubaluishisha mvita ivuabo babeele kudi bena Nshimba, pa muaba udibo babikila lelu ne: mmu bakua Ndiadia. Muine muaba ewu uvua wa bena Nshimba. Mu mvita eyi muena Mpiana kuambuluisha mukua Mulumba e kucimuna muena Nshimba.
- Muanetu Albert Nkongolo, udi usakidila ne: Bumusomba ebu mbua pavuabo babasombe kudi muena Kalambayi, mukua Kalonji ne kudi bimue bisamba bia Baluba bua kubaluishisha mvita.
M.6_9 diandamuna 8
Pa muanda wa misoko ya bena Ciyamba
Tudi bapete diandamuna dia kudi Shambuyi Crispin Ilunga ne Mua-Mbuyi Kabedi, basombele mu Cikongo cia François wa Bulenga mu SNEL. mBandamune baleja se: Misoko misanga ya bena Ciyamba idi 8. Ke yoyo eyi: 1) Bena Nsana, 2) Bena Mande, 3) Bena Mpiana, 4) Bena Luanga, 5)Bena Kanyana, 6) Bena Kaseki, 7) Mpiana Mukala, 8) Kafumbu.
Bafiki ku dishala bena Ciyamba bua cifingu civuabo benze; bajiike Ciyamba ne dilenga ne cikuendakuenda, muikale ne muoyo, mupatule mutu, bua kabamonu mua kupangilangana munkaci muabo. Muine Ciyamba ewu uvua nsonkaji musumba.
M.6_9 diandamuna 9
Pa bilongo bietu
Mua kumanya cilongo cianyi cilelela pankaci pa muana wa manseba, wa tatu mukaji ne muana wa mamu wa ku dibaka dikuabo:
- Tatu Joachin Kabuta wa ku bakua Cimanga, udi uleja se: Ku basatu aba, muana wa mamu wa ku dibaka dikuabo ke cilongo cianyi menemene, bualu tudi nende mashi amue kabidi baamue nende dibeele dimue.
-Tatu Albert Nkongolo ne tatu Alphonse Ilunga wa mu Mbaga Tuzinde badi baleja bobo se: Bantu bonso basatu aba mbilongo bianyi, kakuena udi kayi wanyi to. Tatu J.-Pierre Kalala udi uleja ne: bantu bonso aba badi amu bilongo bianyi, kadi bukua mamu budi ne mushinga wa pa buawu.
Pa Nsombelu wa mu bantu
Nsombelu ne bakuabo
M.6_5-6 lukonko 7
M.6_9 diandamuna 10
Pa lusumuinu lua nyama wa Ngandu ne Muana wa
balume
luela kudi bena Kasaka kakulu.
Tudi bapete diandamuna anu dimue, dia kudi tatu Fortunat Cibanda Ntanga, wa mua Mpemba Nzewu ku Ngandanjika. Udi wamba ne:
Pa kuteleja lusumuinu elu, nyama wa Ngandu udi umueka ne lungenyi lubi, lua kushipa ne kubutula, kabidi kutekesha bakuabo mu maboko.
Luine lungenyi lubi elu ke ludi lusanganyibua mu mitu ya bena Kristo lelu.
Bantu bavule badi basadila amu ne muoyo wa lukuka lua biuma, lukuka palu se ncimuma cia diabolo.
M.6_9 diandamuna 11
Pa dibenga kufidila mukaji lupetu
Tudi bapete mandamuna a kudi betu aba:
- Tatu Albert Nkongolo Ciongo, mmuandamune uleja se: Tatuende wa nsongakaji alekele muanende ewu, asombe amu ku dibaka diende adio, akoleshe bana, bua kikadi wavua kuela mutu muulu.
- Tatu Jean-Pierre Kalala udi uleja pende nunku: Pikala mulume ewu kayi musue kufila biuma, baledi ba nsongakaji batangile bualu ebu naka. Bumukadibo balela, wadiakubumona pende, bualu malu mabi onso adi afucibua anu panshi apa.
- Tatu Zacharie Kamuena pende se: Pikala muku ewu kayi musue kufila biuma, mbimpe bamufikishe kua Mbulamatadi.
- Tatu Mpoyi Cimankinda udi uleja pende se: Pikala muku ewu kayi musue kufila biuma, tatuende wa nsongakaji alame muanende, muku yeye mutungunuke, bamuteke ku cilumbu.
Pa bibidilu bietu bia kabukulu
Ku Baluba eku (13°)
M.6_9 lukonko 2.1.
M.6_10 diandamuna 1
Pa muanda wa muena cilumbu wa kua Ntanda
Tatu Ciamanga Nkashama Lumina wa ku bena Cimpuma mmuandamune, uleja se :
Muena cilumbu udibo bamba ewu uvua muntu wa bena Kayemba, mua Ntanda, ku bakua Kalonji. Yeye ewu uvua ne cilumbu mu Cibata. Cine cikondo acio, mukalenga Ilunga Ciambuila wa muine mu Cibata amu uvua ne disaama dikole, muikale ufua waluka misangu ne misangu.
Dimue edi, kufuaye kabidi. Kusuabo mua kumujiika. Bamuteeka mu cina, yeye kutabala anu muende mua cibidilu amu. Ke muena cilumbu, bu muvuaye mu cina bua kujiika mufue, kuela diyi ne: "Mukalenga Ciambuila’s nyewu watabadi". Bantu ne: Biatutondu, ela buloba. Muena cilumbu kuelaye buloba e kumujika. Ke kushalabio bu lusumuinu ne: "Muena Cilumbu wa kua Ntanda, ujiikile Ciambuila ne muoyo."
Pa bibidilu bietu bia kabukulu
Ku Baluba eku (13°)
M.6_9 lukonko 2.3.
M.6_10 diandamuna 2
Ku lukonko luela bua
"Mutombo Kaci wa mintenga"
Tatu Ciamanga Tharcisse mmuleje se:
Mintenga i nsala mile, bu mudi itusombele tumona ku mulundu wa nzolo wa citaala. Nenku, mu nsala wa bukalenga wa Mutombo Kaci muena budi panshi ebu muvua mintenga ya nanku. Ke padibo bamukila ne: mMutombo Kaci wa mintenga.
Pa bibidilu bietu bia kabukulu
Ku Baluba eku (13°)
M.6_9 lukonko 2.5.
M.6_10 diandamuna 3
Pa ciambilu cia ne :
"Wa bangenda'a mushinga,
bendenda mushinga mu mayowa ... "
Tatu Tharcisse Ciamanga udi umvuija se : Mu tusala, miaku ya ne "wa bangenda'a mushinga" basombele bayikumbaja ne mikuabo ya ne: "bendenda mushinga mu mayowa, mushipu wacia balekela mushinga".
Yoyo miaku eyi badi bayamba bua bantu bavua kabayi basue kudima mu mayowa, bikale bafileja mushinga kumpala. Kadi padi mushipu ucia, cikondo cidibo mua kuenda mushinga, ke bobo kuwulekela! Mbiumvuike se : bavua bena bukate, bacina budimi.
Pa bibidilu bietu bia kabukulu
Ku Baluba eku (10°)
M.6_7-8 lukonko 14.2.
M.6_10 diandamuna 4
Pa muaku " Nsuya "
Tatu Tharcisse mmuandamune wamba ne:
Nsuya ndina dia mulembue kampanda musunguluke. Kuetu kunu mulembue wonso udi ne diawu dina : kudi wa lukasu, wa kandaya, wa bulelu, amu nanku. Ne muanetu Albert Nkongolo Ciongo wa mu Kizito mmufunde pende umvuija ne: Kuela nsuya manyi nkuenza bienzenza, bidi bisuya bantu.
Milambu ya kabukulu
Mua kupita nayo lelu (3°)
M.6_9 lukonko 3.2.
ne M.6_5-6 lukonko 4
M.6_10 diandamuna 5
Pa diumvuija dia muaku "Ngalaala"
Mbandamune kudi babadi basatu: Alphonse Ilunga wa mu Cikongo cia Mbaga Tuzinde, mu Mbujimayi, Ilunga Yemeya wa ku Kaseki ne Tharcisse Ciamanga wa ku Bena Cimpuma.
Bana betu aba badi bamba se: Ngalaala mbiuma bidibo bapingajila muntu uvua muselelangane kudi uvuaye muselele. Ebi bidi bienzeka padi uvuabo baselele ewu uselesha pende wende mushika.
Pa nsumuinu ya bankambua
Ngumvuilu (2°)
M.6_9 lukonko 4.4.
M.6_10 diandamuna 6
"Kuacila muana mpasu ..."
Babadi betu bena mena adi alonda aa: Alphonse Ilunga, Nkongolo Ciongo, Ilunga Yemeya ne Ciamanga Nkashama mbandamune se :
Lusumuinu elu ludi anu ne mushinga walu too ne muajimine buloba. Bena lelu badi ne cilumbu cia kuambuluisha baledi bu muvuabio bienzeka ku kale.
Pa bibidilu bietu bia kabukulu
maciompakane
M.6_9 lukonko 6.4.
M.6_10 diandamuna 7
Muanda wa nshima ya mayi a mu nzubu
Pa muanda ewu, tatu Ilunga Yemeya wa ku Kaseki ne tatu Mpoyi Cimankinda wa ku Bakua Sumba mbandamune ne: Nshima ya mayi a mu nzubu ki mmukiya to; apo ndisanka didi muana uleja baledi bende.
Tatu Albert Nkongolo Ciongo wa mu Kizito mmuandamune yeye se: Nshima eyi mmukiya; bualu mudibo bapesha tatu muenu nshima, bayibikila ne: mmukiya, ke mudibio kabidi ne bua nshima ya mbedi idi muana wa balume upesha baledi bende.
Amu pa muine muanda ewu, tatu Ciamanga Tharcisse mmusakidile se: Muana udi ufila nshima eyi bua kuleja disanka dia muapeciye luende lubanza. Pa nanku katuena mua kuyidia cianana to. Muana udi wosha nzolo, utewula maala.
Ebi tuetu tucidi tubienza kuneku, amu nuenu nenukadi babilekele kuenu aku.
Milambu ya kabukulu
Mua kupita nayo lelu (3°)
M.6_9 lukonko 3.1.
M.6_10 diandamuna 8
Pa cilumbu cia difidila mukaji lupetu
Pa muanda ewu, tatu Ciamanga udi wandamuna muedi wa lukonko elu ne: Muanetu Cimanga, pawikala kantuntu ka bintu ku mapangu, udi mua kuselulula mukajiebe awu. Kadi pawikala kuyi ne bintu, nusombe anu bua dinangangana.
Babadi betu Ilunga Yemeya ne Kashimba Florent mbandamune ne: Pawudi munange mukaji, fila anu lupetu lukuabo.
Tatu Mpoyi Cimankinda udi usakidila ne: Nansha bu tatu uvua mudie biuma awu muikale ne muoyo, kabavua mua kumulukisha lupetu to. Nanku pikala mulume munange mukajiende, afile anu lukuabo lupetu, kadi nangananga tatuende wa mukaji ke udi ne cilumbu cia kufila lupetu alu.
Pa bibidilu bietu bia kabukulu
Ku Baluba eku (10°)
M.6_7-8 lukonko 14.1.
M.6_10 diandamuna 9
Pa dipiana dia mukaji’a muakunyi kudi mukulu
Tatu Tharcisse Nkashama Lumina udi ujadika se: Dicina mua kupiana mukaji‘a muakunyi ki ncilele cia Baluba to. Cilejilu, Bakua Kalonji bavua bapiana nansha mukaji wa tatu muledi muine. Bua kuoya, tatu Ciamanga udi uleja se: Cilele cia dibenga kupiana mukaji wa muakunyi ncia bende cia Basonga.
Kadi wetu Ntumba Mudiye wa ku Kabeya Kamuanga udi wamba yeye ne: Mukulu udi upiana mukaji wa muakunyiende mmuele nsuya manyi; bualu ki mmunemeke bukulumpe buende to.
Pa bibidilu bietu bia kabukulu
Ku Baluba eku (12°)
M.6_7-8 lukonko 16.
M.6_10 diandamuna 10
Pa muanda wa mukaji mukafuile ku dibaka dikuabo
Babadi betu, André Nzengu ne Ciamanga Lumina, mbafile diandamuna didi dilonda edi :
Bu muvua nsongakaji ewu mumane kushipa dibaka, e kusedibua ku dikuabo, padiye ufua, bayende wa kumpala ewu kena mua kubuela mu lufuila to; bualu mukaji ukavua mumane kusambuka biuma.
Milambu ya kabukulu
Mua kupita nayo lelu (3°)
M.6_9 lukonko 3.4.
M.6_10 diandamuna 11
Ku
lukonko lua pa muana’a nshiya
mukolesha kudi bamansebende
Bana betu aba , Alphonse Ilunga, Mpoyi Jean Médard ne Albert Nkongolo Ciongo, badi baleja se : Batatuende mukuabo wa muana ewu mbena muoyo mubi, ki mbamunange to.
Tatu Tharcisse Ciamanga udi usakidila pende se : Muana ewu akole muoyo; amanye pende amu bamansebende abo; bualu kudi muci weyemena, ke kudiwo upukila.
Milambu ya kabukulu
Mua kupita nayo lelu (3°)
M.6_9 lukonko 3.5.
M.6_10 diandamuna 12
Ku
lukonko lua pa diela dia cianza
mu biuma bia mushika
Muanetu Mpoyi Cimankinda mmuandamune se : Biuma bia mulambu kabena babidia kudi bantu babidi to. Baledi badi beela cianza mu biuma abio bua kusumbila muku nzolo mbena lukuka, badi bakebela nsongakaji wabo diakabi.
Pa bibidilu bietu bia kabukulu
Ku Baluba eku (10°)
M.6_7-8 lukonko 14.3.
*kt M7_1-2: d6
*kt M8_6-7: d25
M.6_10 diandamuna 13
Pa muanda mutonda wa cizaka
Ku lukonko luela pa cizaka buanga, tatu Ciamanga Nkashama mmufunde uleja ne : Mu cidimu cia 1962 ne cia 1963, muanda awu uvua muambule mbuaya mu Kolwezi, ku Katanga. Cine cikondo acio, musambu kupatukawo, muikale ne miaku eyi:
"Katumba yolelelee
Katumba buanga bua cizaka ee
Bua kudia nabu balume ee
Wakuata mulume kulekedi
Wamanya mulume kakupici ee
Buanga bua Mushiya ne Cikaji ee
Katumba aa yolelelee katumba aa
Nuenu bakaji ba mu Ekayi
Katumba aa yolelelee katumba aa
Ne Cikaji wa mawu ngamba bishi
Ndumba mmunnyenge bayanyi
Meme mushale nkayanyi
Ndumba mumuke kuabo nkayende
Muiye bu mufuku wa makala
Wiya e kunnyenga bayanyi
Cikaji upuwa e kuamba bishi ee
Katuala musenga wa Cikuyi
Wiye ne mulembue wa lukasu
Nkuenzele buanga bua cizaka
Bua kulama nabu mulume..."
Tatu Tharcisse udi ujadika se: Buanga ebu bavua babuenze anu kudi bamamu basela ba Baluba. Bamamu badisombele kabavua babupakisha anyi babupakilangana to.
Pa muine muanda ewu, Munyaku udi unuebeja nuenu babadi se: Malu onso adi tatu Tharcisse muleje aa, nusombele baamanye anyi? Kabidi pa kuteleja miaku ya mu musambu ne pa kuyisulakaja, nudi mua kutandula ciledi cia lungenyi elu lua cizaka ne kipacila kalu anyi? Andamunayikoko !
Milambu ya Kabukulu
Njila muimpe wa milambu
M.6_7-8 lukonko 1.
M.6_10 diandamuna 14
Pa cilumbu cia ditua citungu cia buku
Tatu Ntumba Mudiye Théophile mmuandamune wamba ne: Njila muimpe wa kulonda ne muanda ewu udi anu wa kutuma muana ne babayende kudi mudi wa biuma.
Maciompakana
M.6_9 lukonko 6.5.
M.6_10 diandamuna 15
Pa
cilumbu cia dipingaja mukaji mu nzubu
wa mukenende mumbuke mu lubanza
Tatu Kashimba Florent wa ku Ngandanjika mmuandamune ne: Muntu udi mua kupingaja mukaji mukuabo mu nzubu wa mukenende mumbuke. Kakuena cilumbu to.
Tatu Albert Nkongolo Ciongo mmusakidile pende ne: Bualu ebu budi mua kulela mukiya amu pikala mukaji ewu mushiye mukenende mumane kuikala mu lubanza.
Tatu Ciamanga Nkashama udi wamba yeye se: Bua kupingaja mukaji mu nzubu mua mukuabo ukadi mumbuke, basombele bakeba muanabo ne udi mumbuke awu; bamupesha mfualanga ne nzolo. Yeye udi ushipela nzolo mu nzubu mua muanabo emu, udiilamu. Pashishe udi ukomba mu nzubu, wangata butu, wimansha mu masangu a njila. Panyima udi wangata kabidi bimue bintu bivua muanabo mushiye mu nzubu amu, uya nabio.
Nsombelu wa mu bantu
Nsombelu wa bena lelu (1°)
M.6_9 lukonko 5.2.
M.6_10 diandamuna 16
Pa Muanda wa dikalama ne bintu bia mufue
« Tatu mufue, mutushiye nebe… »
Muanetu Florent Kashimba ne Alphonse Ilunga mbandamune ne:
Mukulumpe ewu mmuenze bibi, bua padiye mukalame ne bintu bionso bia tatuabo. Uvua mua kuela meji pamue ne bana babo bua kumona mua kutancisha bintu abio. Ne tatu Nkongolo Ciongo udi ubela mukulumpe ewu se : Muanetu, vuluka ne : Bia panu mbia Mushiya wa Mushiya.
Tatu Ciamanga Nkashama udi wamba pende se : Mu cilumbu eci, nsongakaji, muanabo ne bantu aba, mmufile lungenyi lubi, lua dibueja nalu mikalu.
Pa bibidilu bietu bia kabukulu
Ku Baluba eku (3°)
M.6_7-8 lukonko 3.
M.6_10 diandamuna 17
Pa muanda wa maja a bundu
Babadi betu aba : Ciamanga Lumina ne Nzengu André mbandamune se : Maja a bundu ngadi muntu uja kayi muvuale mvuadilu udi ujika mubidi wende bilenga to. Muikale uja, ushiya bitupa bia bundu patoke, umueka bu udi ne lungenyi lua kutua bakuabo cibua muisu.
Maciompakana
M.6_9 lukonko 6.6.
M.6_10 diandamuna 18
Pa muanda wa diambuluisha bakamba
Tatu Alphonse Ilunga wa mu Mbaga Tuzinde udi uleja se: Bakamba bonso, ne mbalume ne mbakaji, badi anu bakengela diambuluisha. Ne tatu Nkongolo Ciongo udi wamba se: Bukamba bua bamamu ke budi bupite kutumba, bualu bobo aba ke badi bavule. Ne tatu Ciamanga Tharcisse udi umvuija se : Muaku mukamba udi uleja anu mamu, kadi bua tatu mushale nkaya, tudi tumubikila ne: mmujike.
Pa bibidilu bietu bia kabukulu
Ku Baluba eku (9°)
M.6_7-8 lukonko 13.1.
M.6_10 diandamuna 19
Pa dinyika dia muana dina
Tatu André Nzengu wa ku Kabeya Kamuanga mmuandamune nunku:
Mamu udi mua kuinyika muana wa muanende dina pikala badi ne bukenji ebu kabayipu. Ne tatu Ciamanga Nkashama udi usakidila pende se: Pikala dibaka dia nsongakaji difua anyi yeye muiye ne difu kuabo, mamu udi mua kuinyika muana wa muanende dina.